Antoni Kocjan
Antoni Kocjan (ur. 12 sierpnia 1902, zm. 13 sierpnia 1944) - polski konstruktor lotniczy szybowc贸w, wsp贸艂pracownik wywiadu AK.
Syn Micha艂a Kocjana i Franciszki 呕urawskiej, urodzony we wsi Skalskie k. Olkusza. W 1923 uko艅czy艂 Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego w Olkuszu. Bra艂 udzia艂 w wojnie polsko-bolszewickiej. Studiowa艂 nast臋pnie na Politechnice Warszawskiej na wydziale elektrycznym i lotniczym i w Szkole G艂贸wnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Zawar艂 zwi膮zek ma艂偶e艅ski z El偶biet膮 Zanussi 30 listopada 1929 roku w Warszawie. Podczas studi贸w by艂 aktywnym cz艂onkiem Sekcji Lotniczej Ko艂a Mechanik贸w Student贸w Politechniki Warszawskiej. Nadzorowa艂 powstawanie wszystkich samolot贸w sportowych, jakie powsta艂y w Sekcji (JD-2, WR-1, SP-1), 艣ci艣le wsp贸艂pracowa艂 z kolegami, kt贸rzy p贸藕niej stworzyli Zesp贸艂 RWD. W 1929 roku uko艅czy艂 kurs pilota偶u i w 1930 zdoby艂 II nagrod臋 na Zawodach M艂odych Pilot贸w (pierwszej nie przyznano). P贸藕niej uczestniczy艂 w biciu rekord贸w wysoko艣ci na samolotach RWD-2 i RWD-7.
To ogromne zaanga偶owanie w prac臋 w Sekcji Lotniczej spowodowa艂o, i偶 nie uzyska艂 dyplomu in偶yniera - podobnie jak wielu innych 贸wczesnych konstruktor贸w (Jerzy D膮browski, Bronis艂aw 呕urakowski i inni) W 1931 roku skonstruowa艂 sw贸j pierwszy szybowiec szkolno-przej艣ciowy "Czajka", budowany nast臋pnie w serii w kilku odmianach.
W 1932 Kocjan zosta艂 g艂贸wnym konstruktorem Warsztat贸w Szybowcowych na Polu Mokotowskim w Warszawie. Tu, w bardzo skromnych warunkach, opracowa艂 wiele doskona艂ych szybowc贸w. Poprzez szybowiec szkolny "Wrona", nast臋pnie w 1933 szybowiec treningowo-wyczynowy "Komar". Te trzy udane szybowce, oraz ich ulepszone wersje "Czajka-bis", "Wrona-bis" i "Komar-bis", by艂y budowane w Polsce w du偶ej serii, a tak偶e w mniejszej ilo艣ci na licencji za granic膮, m.in. w Estonii, Finlandii, Jugos艂awii, Bu艂garii i Palestynie. W 1934 roku opracowa艂 szybowiec treningowy "Sroka", zbudowany r贸wnie偶 w znacznej ilo艣ci. W 1935 roku opracowa艂 szybowiec akrobacyjny "Sok贸艂", zbudowany w niewielkiej ilo艣ci, a w 1936, z in偶. Szczepanem Grzeszczykiem, dwumiejscowy szybowiec wyczynowy "Mewa". W 1937 roku powsta艂 najbardziej znany jednomiejscowy wyczynowy szybowiec "Orlik" konstrukcji Kocjana. Jego wersja "Orlik 3" zaj臋艂a w 1939 drugie miejsce w konkursie na standardowy szybowiec przewidywanych Letnich Igrzysk Olimpijskich 1940 roku, a na zmodyfikowanym "Orliku 2" w latach 1948-49 odnosi艂 sukcesy oraz ustanowi艂 艣wiatowy rekord wysoko艣ci 9600 m ameryka艅ski szybownik Paul McCready. W 1937 in偶. Kocjan zaprojektowa艂 ponadto motoszybowiec "B膮k", zbudowany w serii ok. 10 sztuk.
Ten bardzo du偶y dorobek sprawi艂, i偶 przyznano mu stopie艅 in偶yniera. Konstrukcje Antoniego Kocjana stanowi艂y podstaw臋 polskiego szkolnictwa szybowcowego przed II wojn膮 艣wiatow膮 i mia艂y znaczny udzia艂 w polskim sporcie szybowcowym, b臋d膮c wysoce udanymi konstrukcjami. Produkcja "Komara" zosta艂a wznowiona w Polsce r贸wnie偶 po wojnie.
Po wybuchu II wojny 艣wiatowej Kocjan zosta艂 kontuzjowany od艂amkiem bomby. Po kapitulacji Polski, zosta艂 偶o艂nierzem ZWZ, a nast臋pnie Armii Krajowej. 19 wrze艣nia 1940 roku zatrzymany w 艂apance na ulicach Warszawy, zosta艂 wywieziony do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, z kt贸rego jednak zosta艂 zwolniony po 10 miesi膮cach. Cechowa艂 si臋 wybitn膮 艣mia艂o艣ci膮 w planowaniu dzia艂a艅 polskiego ruchu oporu, niepospolit膮 odwag膮 i przebieg艂o艣ci膮. Wida膰 to by艂o szczeg贸lnie w akcjach zwi膮zanych z organizacj膮 konspiracyjnej produkcji broni, Antoni Kocjan na podstawie fa艂szywych dokument贸w zamawia艂 cz臋艣ci do broni dla A.K. w niemieckich warsztatach! W skrytce jego warsztat贸w szybowcowych w Warszawie dzia艂a艂a najwi臋ksza drukarnia konspiracyjna. Wni贸s艂 du偶y wk艂ad w rozpoznanie niemieckiego o艣rodka bada艅 rakietowych w Peenem眉nde oraz rozpracowanie wywiadowcze pocisk贸w rakietowych V-2. Cz臋艣ci V-2 i w艂asne analizy mia艂 dostarczy膰 do Londynu w ramach operacji "Most III". Jednak w dniu 2 czerwca 1944 roku zosta艂 wraz z 偶on膮 przypadkowo aresztowany i uwi臋ziony na Pawiaku. Zamordowany 13 sierpnia 1944 w grupie czterdziestu ostatnich wi臋藕ni贸w Pawiaka.
