Baptyzm
| Baptyzm | |
| G艂贸wna religia | Chrze艣cija艅stwo |
| Czas za艂o偶enia | 1609 |
| Wyznanie macierzyste | Anglikanizm |
| Klasyfikacja religii | |
| PROTESTANTYZM |
|
|
| Ewangelicyzm |
| Ewangelikalizm |
|
|
| Luteranie |
| Kalwini艣ci |
| Metody艣ci |
| Bapty艣ci |
| Adwenty艣ci |
| Zielono艣wi膮tkowcy |
| Cz臋艣膰 serii dotycz膮cej |
| Baptyzmu |
| Geneza |
| Chrze艣cija艅stwo 路 Protestantyzm Anglikanizm 路 Pietyzm Kalwinizm 路 Arminianizm 路 Anabaptyzm |
| Nauczanie |
| Sola scriptura 路 Solus Christus Sola gratia 路 Sola fide 路 Soli Deo gloria Ewangelikalizm 路 Kongregacjonalizm Trynitaryzm 路 Rozdzia艂 pa艅stwa od ko艣cio艂a |
| Praktyki |
| Chrzest przez zanurzenie 路 Wieczerza Pa艅ska Modlitwa 路 Studium Biblii Ewangelizacja 路 Nabo偶e艅stwo |
| Nabo偶e艅stwo |
| Kazanie Lider uwielbienia 路 Pastor 路 Starszy zboru Gospel 路 Praise & worship 路 CCM |
| S艂ynni kaznodziejowie |
| Billy Graham 路 Martin Luther King John Piper 路 Josh McDowell |
| Wsp贸lnoty i stowarzyszenia |
| Ko艣ci贸艂 Chrze艣cijan Baptyst贸w Biblijny Ko艣ci贸艂 Baptystyczny Bapty艣ci Dnia Si贸dmego Zb贸r Ewangeliczno-Baptystyczny 艢wiatowy Zwi膮zek Baptystyczny Europejska Federacja Baptystyczna Po艂udniowa Konwencja Baptyst贸w |
Baptyzm - nurt chrze艣cija艅stwa nale偶膮cy do protestantyzmu, akcentuj膮cy indywidualizm w relacji do Boga i nadrz臋dn膮 rol臋 Pisma 艢wi臋tego (66 ksi膮g Starego Testamentu). Zbawienie nie jest wed艂ug baptyst贸w osi膮galne na podstawie uczynk贸w, lecz jedynie 艂ask膮 Boga przez osobist膮 wiar臋 w zbawcze dzie艂o odkupienia z grzechu poprzez ofiar臋 Jezusa Chrystusa. Bapty艣ci udzielaj膮 chrztu wy艂膮cznie tym, kt贸rzy 艣wiadomie wyra偶aj膮 偶al za grzechy i wyznaj膮 wiar臋 w Chrystusa. Akcentuj膮 autonomi臋 poszczeg贸lnych zbor贸w, s膮 te偶 zwolennikami rozdzia艂u ko艣cio艂a i pa艅stwa. Wi臋kszo艣膰 baptyst贸w reprezentuje ewangelikalne chrze艣cija艅stwo, cho膰 wielu wybitnych baptyst贸w i niekt贸re denominacje baptystyczne przynale偶膮 do liberalnego lub modernistycznego typu protestantyzmu.
Bapty艣ci r贸偶ni膮 si臋 cz臋sto mi臋dzy sob膮 w pewnych kwestiach np.: predestynacja b膮d藕 wolna wola, pewno艣膰 b膮d藕 utracalno艣膰 zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.
W Polsce przedstawicielami baptyzmu jest Ko艣ci贸艂 Chrze艣cijan Baptyst贸w w RP, Biblijny Ko艣ci贸艂 Baptystyczny oraz kilka niezale偶nych, niezrzeszonych wsp贸lnot baptystycznych.
Spis tre艣ci |
[edytuj] Historia
Baptyzm powsta艂 w wyniku zetkni臋cia si臋 prze艣ladowanych przez w艂adze angielskie independent贸w z ocala艂ymi z prze艣ladowa艅 anabaptystami. Pierwszy zb贸r baptyst贸w powsta艂 w 1609 roku w Amsterdamie pod przyw贸dztwem Jana Smytha, ale z powodu prze艣ladowa艅 wkr贸tce przesta艂 istnie膰. Nast臋pnie odrodzi艂 si臋 w 1611 roku pod Londynem, a jego przyw贸dc膮 by艂 Tomasz Helwys.
W Ameryce P贸艂nocnej propagatorem baptyzmu by艂 na pocz膮tku XVII wieku za艂o偶yciel kolonii Rhode Island - Roger Williams. Pierwszy zb贸r baptystyczny w kontynentalnej Europie powsta艂 w 1834 roku, a na ziemiach polskich w 1858. Pocz膮tkowo baptystami byli g艂贸wnie zamieszkuj膮cy ziemie polskie Niemcy (w okresie mi臋dzywojennym bapty艣ci polscy i niemieccy 艂膮czyli si臋 w oddzielne organizacje ko艣cielne).
W 1905 roku powsta艂 艢wiatowy Alians Baptystyczny (Baptist World Alliance), licz膮cy w 1993 147 tysi臋cy zbor贸w, skupiaj膮cych 38 milion贸w cz艂onk贸w. Og贸艂em Alians skupia ponad 100 milion贸w wyznawc贸w skupionych w lokalnych uniach baptystycznych. Do zwi膮zku nie nale偶y wiele zbor贸w fundamentalistycznych, przeciwnych umiarkowanej teologii i ekumenizmowi Aliansu.
[edytuj] Wyznanie wiary oraz pogl膮dy
- Autorytet Pisma - Biblia (Pismo 艢wi臋te) jest jedynym niepodwa偶alnym 藕r贸d艂em nauki o Bogu i Jego postanowieniach dotycz膮cych cz艂owieka.
- Tr贸jjedyno艣膰 Boga - B贸g jest Stw贸rc膮 i Panem Stworzenia, kt贸ry objawia si臋 w trzech doskona艂ych Osobach: jako Ojciec, Syn i Duch 艢wi臋ty. Tylko Jemu nale偶y si臋 cze艣膰 i oddawanie chwa艂y, dlatego bapty艣ci nie czcz膮 Marii. Uznaj膮 j膮 natomiast za kobiet臋 szczeg贸ln膮, wybran膮 przez Boga do urodzenia Jezusa i dlatego godn膮 szacunku i na艣ladowania w jej zaufaniu Jezusowi Chrystusowi.
- Zbawienie z 艂aski przez wiar臋 - bapty艣ci wierz膮, 偶e grzeszny z natury cz艂owiek nie jest w stanie zrobi膰 niczego, co zyska mu uznanie Boga, ale wiedz膮c, 偶e dobry B贸g zmi艂owa艂 si臋 nad lud藕mi i przebaczy艂 im ich grzeszne odst臋pstwo i niemoralno艣膰 - pozwalaj膮c na rozpocz臋cie nowego 偶ycia z wymazan膮 przesz艂o艣ci膮. A dokona艂o si臋 to dzi臋ki temu, 偶e Jezus Chrystus, Jednorodzony Syn Bo偶y, umieraj膮c na krzy偶u poni贸s艂 kar臋, jaka s艂usznie ci膮偶y艂a na ka偶dym z nas zgodnie z Bo偶ym porz膮dkiem rzeczy - i w ten spos贸b darowa艂 nam 偶ycie wieczne, jak i nowe przemienione 偶ycie ju偶 tu na ziemi.
Potwierdzenie w Biblii: " 艁ask膮 bowiem jeste艣cie zbawieni przez wiar臋. A to pochodzi nie od was, lecz jest darem Boga: nie z uczynk贸w, aby si臋 nikt nie chlubi艂." List do Efezjan 2:6-12, Biblia Tysi膮clecia
- Chrzest na wyznanie wiary - zgodnie z Bo偶ym zaleceniem i porz膮dkiem, jaki ustanowi艂 Jezus Chrystus, bapty艣ci przyjmuj膮 chrzest tylko na osobiste wyznanie wiary w zbawienie, jakie otrzymali艣my z r膮k Chrystusa. Chrzest jest zewn臋trznym, publicznym 艣wiadectwem tego, 偶e je przyj臋li艣my. Nie jest chrzest sakramentem, w znaczeniu samoistnego tworzenia nowej rzeczywisto艣ci duchowej, ale nieodzownym nast臋pstwem ukorzenia si臋 przed Bogiem i uznania Go za swojego Pana i Zbawiciela oraz oznak膮 przy艂膮czenia si臋 do Ko艣cio艂a.
- Wieczerza Pa艅ska - obrz臋d ustanowiony przez Jezusa Chrystusa na pami膮tk臋 Jego m臋ki i 艣mierci. Podczas Wieczerzy ochrzczeni wierni spo偶ywaj膮 chleb i wino, b臋d膮ce symbolami Cia艂a i Krwi Pa艅skiej. Poprzez Wieczerz臋 jej uczestnicy g艂osz膮 艣mier膰 Chrystusa oraz Jego powt贸rne przyj艣cie.
- Nowe 偶ycie przez Ducha 艢wi臋tego - Biblia daje obietnic臋, 偶e od momentu szczerego pojednania si臋 z Bogiem zaczyna si臋 nowe 偶ycie (co nazywa ona nowym narodzeniem), w kt贸rym B贸g nie pozostawia ludzi osamotnionych w konfrontacji z 偶yciem, ale sam Duch 艢wi臋ty poucza ich, wspiera, przysposabia i prowadzi tak, aby艣my byli odt膮d w stanie 偶y膰 wed艂ug Bo偶ych standard贸w nie powracaj膮c do tych cech ludzkiego 偶ycia, kt贸rych B贸g nie aprobuje i dlatego nas od nich wyzwoli艂.
- Moc i dary Ducha 艢wi臋tego - bapty艣ci wierz膮, 偶e tak, jak Duch 艢wi臋ty w dniu Pi臋膰dziesi膮tnicy wyposa偶y艂 Ko艣ci贸艂 w Bo偶膮 moc i dary duchowe niezb臋dne do sprawowania przeznaczonej mu s艂u偶by, tak samo i dzi艣 wyposa偶a sw贸j Ko艣ci贸艂, w r贸偶nego rodzaju dary duchowe.
- Zbawienie nie przez Ko艣ci贸艂 a przez Chrystusa - bapty艣ci s膮 przekonani, 偶e ani Ko艣ci贸艂 Chrze艣cijan Baptyst贸w, ani jakikolwiek inny, nie jest jedynym wy艂膮cznym dawc膮 czy przekazicielem zbawienia, poniewa偶 jest nim jedynie Jezus Chrystus - jedyny Po艣rednik pomi臋dzy cz艂owiekiem a Bogiem.
- Wolno艣膰 sumienia dla ka偶dego cz艂owieka - wiara jest dla baptyst贸w spraw膮 艣wiadomego wyboru, st膮d nikogo ich zdaniem nie wolno przymusza膰 do identyfikacji religijnej.
[edytuj] Bapty艣ci odrzucaj膮 istnienie
- 艣wi臋tych miejsc - uwa偶aj膮, 偶e ko艣ci贸艂 jest tam, gdzie zbieraj膮 si臋 wierz膮cy w imi臋 Chrystusa;
- 艣wi臋tego czasu - oddawanie czci Bogu powinno nast臋powa膰 zawsze i wsz臋dzie;
- 艣wi臋tej kasty - wszyscy chrze艣cijanie s膮 kap艂anami i nie potrzebuj膮 po艣rednik贸w; urz臋dy ko艣cielne ustanawia i powo艂uje na nie sam zb贸r; W osobie papie偶a uznaj膮 przyw贸dc臋 Ko艣cio艂a rzymskokatolickiego, ale jedynie Chrystusa uwa偶aj膮 za G艂ow臋 Ko艣cio艂a uniwersalnego.
- 艣wi臋tych rytua艂贸w - poza ustanowionymi przez Jezusa obrz臋dami - ustanowieniami.
[edytuj] Chrzest niemowl膮t
Nazwa "bapty艣ci" odnosi si臋 do najbardziej istotnej cechy wsp贸lnej z innymi wyznaniami typu baptystyczego: kwestionowania praktyki udzielania sakramentu chrztu ma艂ym dzieciom. Bapty艣ci (jak i niekt贸re inne Ko艣cio艂y protestanckie) uwa偶aj膮, 偶e jest ona sprzeczna z nauk膮 i praktyk膮 Nowego Testamentu, bezwarto艣ciowa, a nawet szkodliwa,bo sugeruje, 偶e mo偶na by膰 chrze艣cijaninem w spos贸b bierny "z urodzenia".
Takiemu podej艣ciu przeciwstawiaj膮 konieczno艣膰 podj臋cia przez ka偶dego cz艂owieka osobistej decyzji na艣ladowania Chrystusa, po kt贸rej dopiero mo偶e nast膮pi膰 艣wiadome przyj臋cie chrztu wiary po艂膮czone z aktywnym w艂膮czeniem si臋 w 偶ycie Ko艣cio艂a.
Wbrew pozorom takie postawienie sprawy nie spowodowa艂o zaw臋偶enia oddzia艂ywania baptyst贸w jedynie na moralne i intelektualne elity: w ci膮gu swej prawie 400-letniej historii, bapty艣ci byli cz臋艣ci膮 wielu przebudze艅 religijnych dosi臋gaj膮cych swym zasi臋giem wszystkich szczebli drabiny spo艂ecznej. W ich wyniku stali si臋 jednym z g艂贸wnych wyzna艅 protestanckich w skali 艣wiatowej.