Białystok

	Białystok
Herb Białegostoku	Flaga Białegostoku
Województwo	podlaskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina; - rodzaj	Białystok; miejska
Prawa miejskie	27 lipca 1692 (XVII w.)
Prezydent miasta	Tadeusz Truskolaski
Powierzchnia	102,12 km²
Położenie	53° 07' N; 23° 10' E
Wysokość	120-160 m n.p.m.
Ludność (2008); • liczba; • gęstość; • aglomeracja	; 294 26529; 2887 os./km²; 395 tys. (2008) [Urząd Miejski]
Strefa numeracyjna; (do 2005)	+(48) 85
Kod pocztowy	15-XXX; wszystkie kody
Tablice rejestracyjne	BI
	Położenie na mapie Polski; ; Białystok
TERC10; (TERYT)	2061011
SIMC10	0922410
Miasta partnerskie	Eindhoven; Kaliningrad; Kowno; Jełgawa; Grodno; Milwaukee; Dijon; Częstochowa; Miszkolc
	Urząd miejski3 ul. Słonimska 1 15-950 Białystok; tel. (+48) 85 869-60-00; faks (+48) 85 878-62-65
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

WikiClone

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta Białystok. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Współrzędne: 53°07' N 23°10' E53.1166667 23.1666667 (Białystok)

Barokowy Pałac Branickich

Klasycystyczny Pałac Lubomirskich

Ogród francuski przy Pałacu Branickich

Pałac Hasbacha

Ulica Lipowa nocą

Cerkiew św. Marii Magdaleny

Oficjalna pieczęć prezydenta miasta

Katedra Wniebowzięcia NMP (wybudowana: 1900-1905)

Cerkiew św. Ducha (ul. Antoniuk Fabryczny)

Dawna synagoga Piaskower (obecnie biura), ul. Piękna

Ratusz – Muzeum Podlaskie

Kościół św. Rocha

Park Planty

Cerkiew św. Mikolaja

Białystok (białorus. Беласток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko) – miasto wojewódzkie w Polsce, leżące nad rzeką Białą (lewy dopływ Supraśli). Jest największym miastem północno-wschodniej Polski i stolicą województwa podlaskiego. Stanowi powiat grodzki Białystok i jest stolicą powiatu białostockiego (powiat ziemski).

Wśród miast wojewódzkich Polski, Białystok jest drugim miastem pod względem gęstości zaludnienia, jedenastym pod względem ludności i trzynastym pod względem powierzchni.

Białystok pełni funkcję administracyjnego, gospodarczego, naukowego i kulturalnego centrum regionu. Miasto z przyległymi gminami tworzy aglomerację białostocką.

Spis treści

1 Geografia
- 1.1 Położenie geograficzne
- 1.2 Klimat
2 Historia
3 Przyroda
4 Demografia
5 Mniejszości narodowe
6 Religia
7 Administracja
- 7.1 Podział administracyjny
8 Architektura
- 8.1 Zabytki
9 Kultura
10 Gospodarka Białegostoku
11 Komunikacja
12 Lokalne media
- 12.1 Telewizja
13 Edukacja i nauka
- 13.1 Wyższe uczelnie
- 13.2 Instytucje Naukowo-Badawcze
14 Baza noclegowa
15 Sport i rekreacja
- 15.1 Kluby i organizacje sportowe (najważniejsze)
  - 15.1.1 Obiekty sportowo-rekreacyjne
16 Przypisy
17 Zobacz też
18 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

Uwarunkowania geograficzne (miasto leży w sąsiedztwie Białorusi, Litwy i Rosji) i historyczne sprawiły, że Białystok jest miejscem, gdzie od wieków żyli wspólnie ludzie różnych kultur, wyznań i narodowości. To ukształtowało specyficzny charakter miasta.

Stacjonuje tu 18 Brygada Obrony Terytorialnej (ul. Kawaleryjska).

[edytuj] Położenie geograficzne

Według podziału fizyczno-geograficznego Jerzego Kondrackiego Białystok leży w makroregionie Nizina Północnopodlaska, w zachodniej części mezoregionu zwanego Wysoczyzną Białostocką.

[edytuj] Klimat

Zgodnie z podziałem rolniczo-klimatycznym Polski Romualda Gumińskiego, Białystok położony jest w dzielnicy podlaskiej. Klimat jej jest wyraźnie chłodniejszy od innych dzielnic nizinnych. Średnie temperatury stycznia mieszczą się w granicach od -4 do -6°C, należą one do najniższych w Polsce. Średnia temperatura roczna wynosi ok. 7°C. Liczba dni mroźnych wynosi od 50 do 60, z przymrozkami od 110 do 138 dni, a czas zalegania pokrywy śnieżnej od 90 do 110 dni. Średnie sumy opadów rocznych oscylują wokół wartości 550 mm, a okres wegetacyjny trwa 200 do 210 dni.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Historia Białegostoku, getto białostockie.

[edytuj] Przyroda

Znajduje się w obszarze funkcjonującym pod nazwą Zielone Płuca Polski (dawne tereny województw: białostockiego, łomżyńskiego, olsztyńskiego, ostrołęckiego i suwalskiego). Około 32% jego powierzchni zajmują tereny zielone. Parki i skwery oraz 1779 ha lasów znajdujących się w granicach miasta tworzą specyficzny i zdrowy mikroklimat. W obrębie Białegostoku znajdują się dwa rezerwaty przyrody o powierzchni łącznej 105 ha, będące pozostałościami Puszczy Knyszyńskiej. W granicach aglomeracji znalazł się również fragment Narwiańskiego Parku Narodowego. Takie usytuowanie rezerwatów przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie miasta jest unikatowe. Ze względu na te walory w 1993 roku Białystok jako pierwszy w Polsce został przyjęty do międzynarodowego projektu Sieci Zdrowych Miast prowadzonego przez Światową Organizację Zdrowia.

[edytuj] Demografia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Białegostoku.

Wykres liczby ludności miasta Białystoku na przestrzeni ostatnich 150 lat

Największą populację Białystok odnotował w 2006 r. – wg danych GUS 294 830 mieszkańców^[2].

Według danych z 31 grudnia 2007²⁹, miasto liczyło 294 143 mieszkańców, z czego kobiet 156 323, mężczyzn 137 820. Cechą charakterystyczną mieszkańców jest gwara białostocka.

[edytuj] Mniejszości narodowe

[edytuj] Białorusini

Białystok to ośrodek kulturalno-społeczny Białorusinów (według spisu powszechnego mieszka ich tutaj prawie 7,5 tys., co stanowi 2,5% mieszkańców Białegostoku). Działają tu Konsulat Białorusi oraz takie organizacje jak: Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Związek Młodzieży Białoruskiej, Związek Białoruski w RP, Białoruskie Stowarzyszenie Literackie "Białowieża", Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich, Białoruskie Zrzeszenie Studentów, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, Towarzystwo Kultury Białoruskiej. W Białymstoku odbywają się także ogólnopolskie imprezy kulturalne m.in. Festiwal "Piosenka Białoruska" oraz Święto Kultury Białoruskiej. Działa niezależne białoruskie Radio Racja, nadające sygnał także na Białoruś. Wydawane są tu białoruskie czasopisma: Niwa, Białoruskie Zeszyty Historyczne, Pravincyja oraz Czasopis.

[edytuj] Rosjanie

Rosjanie to mniejszość narodowa, która liczy około 10-15 tys. osób, mieszkających głównie w Białymstoku, na Suwalszczyźnie i Mazurach. W Białymstoku działa ich główna organizacja – Rosyjskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe, organizujące Dni Kultury Rosyjskiej.

[edytuj] Tatarzy

W Białymstoku mieszka ok. 1800 Tatarów. Działa Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej (oddział podlaski), wydawane jest czasopismo "Życie Tatarskie". Być może powstanie w stolicy województwa podlaskiego Instytut Historii Tatarów.

[edytuj] Pozostałe narodowości

W Białymstoku mieszkają również: Romowie (działa Centralna Rada Romów w Polsce, ukazuje się ich miesięcznik "Rrom p-o Drom") oraz Ukraińcy (według spisu powszechnego w Białymstoku mieszka 417 Ukraińców, działają: Związek Ukraińców Podlasia, Związek Ukraińskiej Młodzieży Niezależnej).

[edytuj] Religia

[edytuj] Chrześcijaństwo

Katolicyzm

Miasto jest stolicą metropolii białostockiej Kościoła rzymskokatolickiego. Miasto posiada 36 parafii, które znajdują się 6 dekanatach.

Prawosławie

Miasto jest stolicą diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Białystok jest największym skupiskiem wyznawców prawosławia w Polsce. Istnieje tu 11 parafii prawosławnych. Działają m.in. Centrum Kultury Prawosławnej, Radio Orthodoxia, Bractwo św. Cyryla i Metodego, Bractwo Młodzieży Prawosławnej, Chór AKSION oraz Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia "Eleos". Diecezja posiada także własną przychodnię. Wydawane są czasopisma: "Arche. Wiadomości Bractwa", "Fos" oraz "Przegląd Prawosławny". Odbywają się liczne prawosławne festiwale, m.in. Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej oraz Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej. W strukturach Uniwersytetu w Białymstoku działa Katedra Teologii Prawosławnej. W pobliskim Supraślu znajduje się męski Klasztor Zwiastowania NMP, a w Białymstoku – żeński Klasztor Narodzenia NMP oraz największa w Polsce cerkiew. Od 2007r. w Białymstoku działa Prawosławna Szkoła Podstawowa im. św. Cyryla i Metodego. Na razie w szkole jest jedna klasa.

Protestantyzm

W Białymstoku działalność prowadzą następujące kościoły protestanckie: parafia luterańska, 2 zbory zielonoświątkowe, zbór baptystów, zbór Kościoła Bożego w Chrystusie oraz zbór Adwentystów Dnia Siódmego.

Inne znane wyznania

W Białymstoku istnieją Sale Królestwa Świadków Jehowy oraz zbór Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (mormoni).

[edytuj] Judaizm

Do 1939 roku w Białymstoku mieszkało 80 tysięcy Żydów, funkcjonowało ponad 60 synagog oraz innych placówek żydowskich.

Zobacz też: Synagogi Białegostoku.

[edytuj] Islam

W stolicy województwa mieszkają również muzułmanie ponad 2 tys. (gł. Tatarzy). Działa tu Centrum Islamskie, Dom Modlitwy oraz organizacje: Muzułmańska Gmina Wyznaniowa, Stowarzyszenie Studentów Muzułmańskich oraz Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształtowania Kulturalnego. Wydawane jest czasopismo "Pamięć i trwanie". Budowane jest także Centrum Kultury Islamu oraz meczet.

[edytuj] Inne grupy religijne

W Białymstoku działają także buddyjski Ośrodek Karma Kagyu i Białostocka Grupa Zen.

[edytuj] Administracja

Miasto ma status powiatu grodzkiego. Mieszkańcy Białegostoku wybierają do swojej Rady Miasta 28 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedziba władz miasta znajduje się na ul. Słonimskiej.

Prezydenci Białegostoku:

Lech Rutkowski (1990-1994)
Andrzej Piotr Lussa (1994-1995)
Krzysztof Jurgiel (1995-1998)
Ryszard Tur (1998-2006)
Tadeusz Truskolaski (od 2006 r.)

W 2007 roku władze miasta powołały do życia Młodzieżowa Rada Miasta, która jest organem samorządowym młodzieży zamieszkałej na terenie Białegostoku i uczącej się w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w mieście. Młodzieżowa Rada jest apolitycznym organem konsultacyjnym dla organów samorządu miejskiego^[3].

Miasto jest stolicą województwa podlaskiego, Urząd Wojewódzki mieści się na ulicy Mickiewicza. Miasto jest siedzibą starostwa powiatu białostockiego.

Białystok należy do kilku organizacji miejskich: Unia Metropolii Polskich, Euroregion Niemen, Fundacja Zielone Płuca Polski (siedziba), Eurocities.

[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: podział administracyjny Białegostoku.

Zgodnie z uchwalonym podziałem administracyjnym, Białystok podzielony jest na 28 osiedli, z których każde posiada swoją radę i zarząd. Do zadań organów osiedla należy dbanie o potrzeby mieszkańców, m.in. załatwianie spraw związanych z życiem osiedla, zapewnianie ścisłego współdziałania z organami władz miasta w sprawach związanych z osiedlem, wyrażanie opinii, o które zwrócą się organy miasta, organizowanie prac mieszkańców na rzecz osiedla, współdziałanie z jednostkami organizacyjnymi.

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

Budynki o architekturze renesansowej:

Stary Kościół Farny, ul. Rynek Kościuszki (1617-1626)

Budynki o architekturze barokowej:

Cerkiew św. Marii Magdaleny, ul. Sosnowa (II poł. XVIII w.)
Kamienica staromiejska, ul. Rynek Kościuszki (ob. Astoria, zbudowana po 1753)
Plebania, ul. Kościelna (1760)
Klasztor Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego, ul. Rynek Kościuszki (1769)
Pałacyk gościnny Branickich, ul. Kilińskiego 6 (poł. XVIII w.)
Ratusz, ul. Rynek Kościuszki (1745-1761)
Dawny szpital, ul. Rynek Kościuszki (II poł. XVIII w.)
Zespół pałacowo-parkowy Branickich (XVIII w.)

Budynki o architekturze XIX wieku:

Sobór św. Mikołaja, ul. Lipowa (klasycystyczna, 1846)
Dawna zbrojownia Cekhaus, ul. Rynek Kościuszki (klasycystyczna, 1795-1807)
Dworzec kolejowy, ul. Kolejowa (neorenesansowy, lata 60. XIX w.)
Fabryka Towarzystwa Białostockiej Manufaktury "E.Becker i s-ka", ul. Świętojańska (neorenesansowa, 1895-1901)
Komora celna Domek Napoleona, Aleja Jana Pawła II 62 (klasycystyczna, poł. XIX w.)
Loża masońska, ul. Kilińskiego (klasycystyczna, 1803-1806)
Pałac Hasbacha, ul. Dojlidy Fabryczne 23 (neorenesansowy, lata 80. XIX w.)
Kościół Najświętszego Serca Jezusowego, ul. Traugutta (1884 – wybudowany jako cerkiew, w okresie międzywojennym przemianowany na kościół rzymskokatolicki)
Cmentarz Farny, ul. Raginisa (1888)
Pałac Rüdigerów, później Kreuzensternów i Lubomirskich, ul. Dojlidy Fabryczne 26 (neoklasycystyczny, poł. XIX w.)
Ulica Warszawska – zespół kamienic i pałaców miejskich z XIX w.
Willa gen. von Driesena, ul. Świętojańska (zbudowana po 1878 w stylu "szwajcarskim")
Wileński Bank Handlowy, ul. Sienkiewicza/Warszawska (neorenesansowy, lata 90. XIX w.)
Dzielnica Bojary
Cerkiew Wszystkich Świętych, ul. Wysockiego (koniec XIX w.)
Cmentarze żydowskie w Białymstoku – założone w XVIII, XIX i XX wieku
Synagoga Piaskower w Białymstoku – wybudowana w XIX wieku
Zespół koszar 10. Pułku Ułanów Litewskich, ul. Kawaleryjska (1890-1950)
Zespół fabryki Chany Marejn, ul. Włókiennicza (1892-1920)
zespół fabryki Wolfa Zilberblatta, ul. Włókiennicza (1892-1910)
Kościół św. Stanisława, ul. Wiadukt (koniec XIX w.)
Zespół koszarowy Pułku Huzarów, ul. Bema (II poł. XIX-XX w.)
Zespół fabryki Steina, ul. Poleska (XIX/XX w.)
Kamienice w centrum miasta (XIX/XX w.)
- m.in. ul. Kilińskiego, Sienkiewicza, Lipowa, Waszyngtona, Waryńskiego, Nowy Świat, Świętojańska, Dąbrowskiego
Dworek Stefanowiczów znajdujący się przy ul. Bacieczki.(XIX w.)

Budynki o architekturze XX wieku:

Willa fabrykanta Steina, ul. Artyleryjska (pocz. XX)
Bazylika Mniejsza, ul. Rynek Kościuszki (neogotycka, 1900-1905)
Zespół Fabryki Sukna "Nowik i Synowie", ul. Augustowska, Mickiewicza (pocz. XX w.)
Zespół więzienia carskiego, ul. Kopernika (ok. 1905)
Pałac Nowika, ul. Lipowa (eklektyczny)
Kościół św. Wojciecha, ul. Warszawska (neoromański, 1909-1912)
Wieża ciśnień, ulica Wysockiego (1923-1925)
Kościół św. Rocha, ul. św. Rocha (modernistyczny, 1927-1946)
Dawny Dom Ludowy, ul. Elektryczna (modernistyczny, 1936-1938)
Zespół d. Sądu Okręgowego i Izby Skarbowej, ul. Mickiewicza (modernistyczny, lata 30. XX w.)
Bank, ul. Rynek Kościuszki (socrealizm, 1947-1950)
Komitet Wojewódzki PZPR, ul. Liniarskiego (socrealizm, 1953-1954)

[edytuj] Kultura

W Białymstoku działa ponad 570 organizacji pozarządowych (w tym 56 towarzystw i związków m.in. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne).

[edytuj] Muzea i galerie

Białystok jest największym ośrodkiem kulturalnym w północno-wschodniej Polsce. Działa tu największe w województwie Muzeum Podlaskie, posiadające oddziały w Białymstoku (Muzeum Historyczne, Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, Białostockie Muzeum Wsi), Choroszczy (Muzeum Wnętrz Pałacowych), Supraślu, Tykocinie oraz Bielsku Podlaskim. Oprócz niego w Białymstoku działają: Muzeum Wojska oraz Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu w Białymstoku. Mieści się tu również jedna z najlepszych polskich galerii sztuki współczesnej – Galeria Arsenał. Drugą miejską galerią jest Galeria im. Sleńdzińskich, posiadająca największy w Polsce zbiór dzieł sztuki i pamiątek archiwalnych polskiego rodu artystów z Wilna. Ponadto działa tu 19 prywatnych galerii sztuki.

[edytuj] Teatry i filharmonia

Dzięki Białostockiemu Teatrowi Lalek oraz Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej warszawskiej Akademii Teatralnej Białystok uzyskał miano polskiego centrum sztuki lalkarskiej. Oprócz BTL-u istnieje tu także Teatr Dramatyczny oraz kilkanaście teatrów prywatnych (w tym Teatr Wierszalin z Supraśla oraz teatr K3 z Białegostoku). Miasto posiada również filharmonię. Miasto wraz z Urzędem Marszałkowskim planuje budowę Europejskiego Centrum Muzyki i Sztuki, w skład którego wchodzić mają: Opera i Filharmonia Podlaska, rozbudowany teatr lalek oraz multikino.

[edytuj] Chóry

Chór Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Chór Katedralny Carmen
Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej
Chór Politechniki Białostockiej
Chór Akademicki Uniwersytetu w Białymstoku
Białostocki Chór Kameralny Cantica Cantamus
Schola Cantorum Bialostociensis
AKSION Młodzieżowy Chór Prawosławnej Katedry pw. św. Mikołaja w Białymstoku
Chór Wyższej Szkoły Administracji Publicznej
Chór Szkoły Muzycznej I Stopnia

[edytuj] Kina

Centrum Filmowe Helios – (8 sal, 1705 miejsc) Galeria Biała
Centrum Filmowe Helios – (7 sal, 1322 miejsca) Alfa Centrum
Kino Pokój – (2 sale, 648 miejsc)
Kino Forum – (1 sala)
Kino Syrena – zlikwidowane
Kino Ton
Kino Samochodowe – rozpoczęcie działalności w lipcu 2008 – pierwsze darmowe kino samochodowe – Galeria Podlaska
Galeria Jagiellońska-ul. Jurowiecka (w bud.) – (16 sal, planowane, operator nieznany)

[edytuj] Inne ośrodki kultury

W Białymstoku działa kilkanaście bibliotek – największe z nich to Książnica Podlaska oraz Biblioteka Uniwersytecka. Osoby starsze i niepełnosprawne mogą bezpłatnie korzystać z biblioteki Fundacji Edukacji i Twórczości, która oferuję usługę „książka na telefon” skierowaną do osób nie będących w stanie dotrzeć osobiście do wypożyczalni. Pozostałe instytucje kulturalne to m.in. Białostocki Ośrodek Kultury, Centrum Kultury Prawosławnej, Dom Kultury "Śródmieście", Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury oraz Młodzieżowy Dom Kultury

[edytuj] Ważniejsze wydarzenia miejskie

Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich
Białysztuk – prezentacja inicjatyw teatralnych
Podlaskie Spotkania Teatrów Lalkowych
Międzynarodowy Dzień Teatru
Dni Miasta Białegostoku
Dni Sztuki Współczesnej
Jesień z Bluesem
Zaduszki Bluesowe
Białostockie Spotkania Folkowe
Festiwalu Polskiej Kultury Niezależnej UNDERGROUND.pl
Filmowe Podlasie Atakuje
Pokazy filmowe Szorty i Cinema Off
Podlaski Festiwal Krótkich Filmów Niezależnych ŻubrOFFka
Międzynarodowy Konkurs Duetów Fortepianowych
Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej
Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej (tylko koncert galowy)
Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej – Hajnówka (tylko koncert galowy)
Międzynarodowy Przegląd Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego
Letnie Koncerty w Ogrodach Branickich
Katedralne Koncerty Organowe
Dni Kultury Chrześcijańskiej
Liga Kabaretów Białostockiej Pustyni Kabaretowej
Białostockie Dni Zamenhofa
Białostocka Wiosna Muzyczna
Festiwal Muzyki Barokowej
Moniuszkowski Festiwal Podlasia
Międzynarodowy Przegląd Orkiestr Dętych
"Frankofonia na Wiosnę"
Festiwal Piosenki Żeglarskiej Kopyść
Międzynarodowy Turniej Tańca "Złote Pantofelki"
Juwenalia
Białostocka Masa Krytyczna
Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki
Tydzień Nauk Humanistycznych
Centralia

Festiwale mniejszości narodowych:

Ogólnopolski Festiwal "Piosenka Białoruska"
Festiwal Piosenki Polskiej i Białoruskiej "Białystok – Grodno"
Święto Kultury Białoruskiej
Dni Kultury Rosyjskiej
Festiwal Kultury Ukraińskiej Na Podlasiu "Podlaska Jesień"

[edytuj] Gospodarka Białegostoku

Białystok jest dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego, rozwinięty jest też przemysł elektromaszynowy (elektroniczny, maszynowy i metalowy), drzewny, spożywczy (największy w Polsce Polmos), materiałów budowlanych, huta szkła oraz elektrociepłownia.

Miasto jest ośrodkiem handlu głównie ze wschodem. Działa tu Centrum Promocji Rynku Wschodniego. W Białymstoku odbywają się międzynarodowe Targi Tekstylno-Odzieżowe, Żywności i Przetwórstwa, Konsumpcyjne, Rolno-Spożywcze.

W Białymstoku znajduje się: 7 hipermarketów, 27 supermarketów, 3 galerie handlowe, 19 marketów elektronicznych, marketów budowlano-dekoracyjnych.

[edytuj] Komunikacja

Widok na XIX-wieczny dworzec PKP

Białystok to największy węzeł komunikacyjny północno-wschodniej Polski. Przez miasto przebiega linia kolejowa o znaczeniu europejskim Warszawa – Suwałki – Kowno – Ryga – Tallinn, która krzyżuje się tu z linią kolejową Ełk – Czeremcha – Siedlce. Białystok posiada bezpośrednie połączenia kolejowe między innymi z: Warszawą, Olsztynem, Bydgoszczą, Gdańskiem, Poznańiem, Wrocławiem. Pociągi lokalne docierają do Suwałk, Ełku, Sokółki, Kuźnicy, Czeremchy i Małkini. Dobrze rozwinięta jest również komunikacja autobusowa. Dominującą pozycję na rynku przewozów autobusowych ma przedsiębiorstwo PKS Białystok, które utrzymuje wiele linii dalekobieżnych ( m.in. do Warszawy, Zakopanego, Zielonej Góry, Gdańska, Szczecina, Lublina, Gołdapi, Suwałk) oraz lokalnych do większości miast i wsi województwa podlaskiego. Coraz większą rolę odgrywają też przewoźnicy prywatni obsługujący połączenia m.in. do Warszawy, Moniek, Bielska Podlaskiego, Czeremchy, Czarnej Białostockiej i Tykocina oraz Krynek.

[edytuj] Deptak – Plac Miejski

Istniejący deptak na Spółdzielczej.

W budowie na Suraskiej

Drugie zdjęcie, z deptakiem na Suraskiej w budowie.

Pod koniec roku 2007 otwarto Plac Miejski za Ratuszem (pomiędzy ul. Suraską i Rynkiem Kościuszki). W marcu 2008 r. UM przedstawił plan remontu ścisłego centrum. Według tego planu w roku 2009 Rynek Kościuszki, Suraska i Kilińskiego zostaną przekształcone w Deptak Miejski (jako część Rynku Miejskiego). Plac zostanie wyłożony kostką i płytami granitowymi , znajdzie się tam stylowe oświetlenie oraz donice z kwiatami i ławki.

[edytuj] Drogi

Przez Białystok przebiega międzynarodowa drogowa trasa europejska E67, pokrywająca się na terenie kraju z drogą krajową nr 8 (oznaczaną wcześniej jako DK8), łącząca kraje Europy Zachodniej ze Skandynawią, znana też pod nazwą Via Baltica. W mieście krzyżuje się ona z drogą krajową nr 19 (wcześniej DK19). Planowana jest ich rozbudowa do standardu dróg ekspresowych: S19 oraz S8. Z Białegostoku biegnie również droga krajowa nr 65,którą można dojechać do przejścia granicznego z Białorusią(Bobrowniki-Bierestowica).

[edytuj] Kolej

Zobacz więcej w osobnym artykule: Białystok (stacja kolejowa).

[edytuj] Komunikacja miejska

Aglomerację białostocką obsługuje Urząd Miasta w Białymstoku (Wydział Transportu Miejskiego). Białystok jest największym miastem w Polsce posiadającym tylko jeden rodzaj komunikacji miejskiej (autobusową). W ramach komunikacji organizowanej przez UM w Białymstoku operują trzy przedsiębiorstwa autobusowe: Komunalny Zakład Komunikacyjny, Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej oraz Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, jeszcze istniała spółka BIATRA. W lutym 2004 funkcje Zakładu Obsługi Komunikacji Miejskiej, który zajmował się organizacją komunikacji, sprzedażą biletów oraz nadzorem spółek autobusowych, przejął Zarząd Dróg i Transportu (ZDT lub ZDiT) a w czerwcu 2006 Wydział Transportu Miejskiego. W marcu 2007 Wydział Transportu Miejskiego został połączony z Wydziałem Dróg Miejskich, w wyniku czego powstał Departament Dróg i Transportu (DT lub DDT). Od początku roku 2007 w stosunku do komunikacji miejskiej w Białymstoku używana jest nazwa Białostocka Komunikacja Miejska (BKM). Obecnie Białystok jest największym miastem w Polsce, które posiada tylko jeden rodzaj trakcji w komunikacji zbiorowej. Istnieją tam 34 linie autobusowe. W 2005 roku została uruchomiona przez KZK komercyjna linia regionalna "B" na trasie Białystok – Borsukówka (koło Knyszyna).

Białostocka komunikacja miejska wyróżnia się prowadzeniem mobilnego systemu informacji o rozkładzie jazdy, który jest dostępny także dla osób niewidomych i słabowidzących – Ginger.

Z początkiem kwietnia 2008 r. pracownicy komunikacji miejskiej we współpracy z białostockimi informatykami jako pierwsi w Polsce uruchomili także planer podróży komunikacji miejskiej oparty na algorytmach Google Transit (http://www.google.com/transit), na potrzeby projektu stworzono witrynę http://www.bkmplaner.pl umożliwiającą planowanie podróży białostocką komunikacją miejską w oparciu o algorytmy Google Transit.

Od czerwca 2008 roku kursuje pierwsza w Białymstoku bezpłatna linia autobusowa z Dworca PKP przez Piłsudskiego , Os. Piasta Towarowa , Wasilkowska do Galerii Podlaskiej przy ul. Wysockiego , trasa powrotna biegnie ul. Wasilkowska Sienkiewicza i Pilsudskiego . Po linni kursuja specialnie oznakowane autobusy . Autobusy kursuja srednio co godzine. zobacz także: autobusy miejskie w Białymstoku

[edytuj] Infrastruktura rowerowa

W Białymstoku od połowy lat 90. wybudowano ponad 20 km dróg rowerowych. Większość z nich istnieje na osiedlach położonych na zachód od centrum miasta (Zielone Wzgórza, Wysoki Stoczek), lecz przyjęty w połowie lat 90. XX w. tzw. AZ Plan zakłada pokrycie całego miasta gęstą siecią ścieżek. Obecnie przy prawie każdej większej inwestycji drogowej jest tworzona wydzielona droga dla rowerów.

Białostockie drogi dla rowerów są krytykowane przez użytkowników – najczęstsze zastrzeżenia dotyczą nawierzchni z kostki betonowej, braku ciągłości ścieżek, braku łuków na zakrętach ciągów oraz wysokich krawężników na przejazdach rowerowych. Od 2003 r. w białostoccy rowerzyści protestując przeciwko lekceważącemu stosunkowi władz do spraw rowerowych uczestniczą w Masie Krytycznej.

[edytuj] Lotnisko

Na obszarze miasta istnieje lotnisko sportowe Aeroklubu Białostockiego. Od wielu lat trwają dyskusje co do miejsca lokalizacji, celowości i zakresu działania nowego lotniska, gdyż z uwagi na położenie miasta nie będzie miało ono charakteru portu lotniczego.

[edytuj] Lokalne media

[edytuj] Telewizja

TVP Białystok
TVN24 – ośrodek regionalny w Białymstoku
TV Jard (tylko sieci kablowe)
PTV (tylko sieci kablowe)
BTM (tylko sieci kablowe)

[edytuj] Radio

Polskie Radio Białystok – 99,4 MHz
Radio Akadera – 87,7 MHz
Polskie Radio Program I – 92,3 MHz
Polskie Radio Program II – 106,4 MHz
Polskie Radio Program III – 96,0 MHz
Polskie Radio Euro – 91,1 MHz
Radio Jard – 89,2 MHz
Radio Jard II – 103,9 MHz
Radio VOX FM Białystok – Radio Katolickiej Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Białostockiej – 103,3 MHz
Radio Maryja Biuro w Białymstoku – 104,7 MHz
Radio Racja – 98,1 MHz
Radio ORTHODOXIA – Radio Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej – 102,7 MHz
Radio Eska – 90,6 MHz
Radio Złote Przeboje – 101,0 MHz
Eska Rock – 88,6 MHz
Radio Zet – 107,3 MHz
RMF FM – 100,2 MHz
RMF Classic – 90,0 MHz

[edytuj] Prasa codzienna

[edytuj] Magazyny bezpłatne

Metro, ISSN 1642-8684
Teraz Białystok

[edytuj] Inne

Polska Agencja Prasowa – Oddział w Białymstoku
BialystokOnline.pl Portal Miejski
Portal informacyjny województwa podlaskiego
Bstok.pl Miejski Portal Informacyjny
Baza Doradztwa Budowlanego BDB www.bdb.com.pl – ogólnopolski serwis budowlany
Echo Bojar – kwartalnik sublokalny
Jagiellonia – magazyn sympatyków Jagiellonii Białystok
Chochla – magazyn dla wielbicieli gastronomii

[edytuj] Edukacja i nauka

[edytuj] Wyższe uczelnie

[edytuj] Instytucje Naukowo-Badawcze

Oddział Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie
Stacja Doświadczalna Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu
Zakład Doświadczalny Instytutu Energetyki w Warszawie
Podlaskie Laboratorium Oceny Mleka
Centrum Doskonałości Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem PB
Centrum Innowacji i Transferu Technologii PB
Wschodni Ośrodek Transferu Technologii UwB
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej
Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
Ośrodek Diagnostyczno-Badawczy Chorób Przenoszonych Drogą Płciową
Oddział Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej
Oddział Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w Warszawie
Pracownia Badań Żywności Genetycznie Modyfikowanej WSSE w Białymstoku (bada żywność także w województwach warmińsko-mazurskim, pomorskim oraz mazowieckim)

W Białymstoku studiuje ponad 50 tys. studentów.

Najstarszą uczelnią w Białymstoku jest Uniwersytet Medyczny (zał. 1950, 3900 studentów), zarządzający dwoma szpitalami klinicznymi. Dzięki Klinice Ginekologii UMB (pierwsze w Polsce zapłodnienie in vitro) oraz Kriobankowi Białystok jest znanym ośrodkiem leczenia niepłodności. Do grona najlepszych w Polsce placówek badających alergie pokarmowe należy III Klinika Chorób Dziecięcych UMB.

Politechnika Białostocka (15 tys. studentów) jest największą uczelnią techniczną w północno-wschodniej Polsce. Powstała w 1964 roku. Cztery lata później powstała filia Uniwersytetu Warszawskiego. W 1997 r. przekształcona została w samodzielny Uniwersytet w Białymstoku (16 tys. studentów). Jest to największa uczelnia w województwie podlaskim.

Białostockie środowisko muzyczne dążyło do utworzenia uczelni muzycznej, mającej być kontynuatorką tradycji Konserwatorium Wileńskiego. Udało się to w 1974 roku. Powstała wtedy filia warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (później Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina). Filia dostała już od macierzystej uczelni zgodę na usamodzielnienie się. Rok później powstał Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, który z Białostockim Teatrem Lalek, rozsławił miasto i zrobił z niego polskie centrum sztuki lalkarskiej.

Po 1990 roku w Białymstoku zaczęły powstawać uczelnie prywatne (obecnie jest ich 12), są to m.in. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania (zał. 1993, jedna z najlepszych niepaństwowych uczelni magisterskich w Polsce) oraz Wyższa Szkoła Ekonomiczna (1996).

Uczelnie Niepubliczne – Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku 1996, najlepsza polska uczelnia zawodowa 2005 i 2007 wg rankingu "Rzeczpospolitej" i "Perspektyw"). Została założona przez Fundację Rozwoju Dem

[1]

[2]

[3]

Białystok

prawo pracy kodeks pracy

prawo pracy kodeks pracy

Białystok

Spis treści

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie geograficzne

[edytuj] Klimat

[edytuj] Historia

[edytuj] Przyroda

[edytuj] Demografia

[edytuj] Mniejszości narodowe

[edytuj] Białorusini

[edytuj] Rosjanie

[edytuj] Tatarzy

[edytuj] Pozostałe narodowości

[edytuj] Religia

[edytuj] Chrześcijaństwo

[edytuj] Judaizm

[edytuj] Islam

[edytuj] Inne grupy religijne

[edytuj] Administracja

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Kultura

[edytuj] Muzea i galerie

[edytuj] Teatry i filharmonia

[edytuj] Chóry

[edytuj] Kina

[edytuj] Inne ośrodki kultury

[edytuj] Ważniejsze wydarzenia miejskie

[edytuj] Gospodarka Białegostoku

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Deptak – Plac Miejski

[edytuj] Drogi

[edytuj] Kolej

[edytuj] Komunikacja miejska

[edytuj] Infrastruktura rowerowa

[edytuj] Lotnisko

[edytuj] Lokalne media

[edytuj] Telewizja

[edytuj] Radio

[edytuj] Prasa codzienna

[edytuj] Magazyny bezpłatne

[edytuj] Inne

[edytuj] Edukacja i nauka

[edytuj] Wyższe uczelnie

[edytuj] Instytucje Naukowo-Badawcze