Brunetto Latini
Brunetto Latini (ur. ok. 1220, zm. 1294), pisarz i polityk w艂oski.
Florenty艅czyk, syn Buonaccorso Latiniego, miejscowego notariusza. Wiadomo, 偶e by艂 偶onaty; mia艂 dw贸ch syn贸w i c贸rk臋.
W 1260 roku wszed艂 w sk艂ad poselstwa florenckiej komuny miejskiej do kr贸la Kastylii, Alfonsa X M膮drego, kt贸re mia艂o spowodowa膰 wyst膮pienie tego w艂adcy przeciwko Manfredowi Hohenstaufowi. Misja zako艅czy艂a si臋 jednak niepowodzeniem.
Podczas powrotu otrzyma艂 od swego ojca wiadomo艣膰 o kl臋sce popieranego przez siebie stronnictwa gwelf贸w w bitwie pod Montaperti. W艂adz臋 we Florencji przej臋li wspierani przez Hohenstauf贸w procesarscy gibelini, a Latini wyemigrowa艂 do Pary偶a. Tam, poza czynno艣ciami notarialnymi, zaj膮艂 si臋 studiami i prac膮 pisarsk膮. W艂a艣nie wtedy powsta艂y jego dzie艂a literackie ze Skarbcem wiedzy na czele.
W marcu 1266 roku, kilka tygodni po kl臋sce i 艣mierci Manfreda Hohenstaufa pod Benewentem, Latini wr贸ci艂 do Florencji, gdzie wp艂ywy odzyskali gwelfowie, i zaj膮艂 si臋 ju偶 niemal tylko polityk膮.
Przez ostatnich trzydzie艣ci lat 偶ycia awansowa艂 na kolejne stanowiska w hierarchii urz臋dniczej, a ukoronowaniem tej kariery by艂o dziesi臋cioletnie zasiadanie w wybieralnej florenckiej radzie miejskiej (1282-1292). Ponadto, w 1287 roku pe艂ni艂 funkcj臋 jednego z prior贸w. Zyska艂 szacunek w艣r贸d mieszka艅c贸w miasta, staj膮c si臋 dla nich wa偶nym autorytetem, co potwierdzaj膮 ponowne wybory do rady miejskiej, jak r贸wnie偶 dwa 艣wiadectwa pisane.
Autorem pierwszego z nich jest florencki kronikarz Giovanni Villani: "W roku 1294 zmar艂 we Florencji pewien znakomity obywatel, imieniem Ser Brunetto Latini, kt贸ry by艂 wielkim filozofem i najwi臋kszym mistrzem retoryki, zar贸wno w umiej臋tno艣ci pi臋knego m贸wienia, jak i pisania (...) by艂 on pisarzem naszej komuny (...) by艂 inicjatorem i mistrzem og艂ady dla Florenty艅czyk贸w, ucz膮c ich dba艂o艣ci o pi臋kn膮 wymow臋 oraz umiej臋tno艣ci kierowania i rz膮dzenia nasz膮 republik膮 wed艂ug polityki." (t艂um. M. Frankowska-Terlecka)
Drugie 艣wiadectwo wystawi艂 sam Dante Alighieri (Boska Komedia), kt贸ry uwa偶a艂 Latiniego za swego ukochanego mistrza, jednak z niewiadomych przyczyn umie艣ci艂 go w si贸dmym kr臋gu piek艂a (Piek艂o, pie艣艅 XV), razem z cudzo艂o偶nikami. Przypuszczalnym powodem takiego potraktowania mog艂a by膰 pope艂niona przez niego "zdrada" j臋zyka w艂oskiego na rzecz francuskiego w przypadku Skarbca wiedzy.
[edytuj] Dorobek literacki
Brunetto Latini jest autorem czterech, znanych nam, dzie艂. Wszystkie powsta艂y na przestrzeni lat 1260-1266, podczas jego pobytu we Francji:
- Skarbiec wiedzy (Li livres dou Tresor). G艂贸wne osi膮gni臋cie literackie i naukowe Latiniego. To encyklopedyczne dzie艂o jest pierwszym zachowanym tekstem napisanym po francusku przez cudzoziemca. W trzech ksi臋gach poruszane s膮 kolejno nast臋puj膮ce dziedziny wiedzy: teologia, historia powszechna, fizyka z elementami astronomii, geografia, rolnictwo, budownictwo mieszkalne, zoologia (ksi臋ga pierwsza); etyka (ksi臋ga druga); retoryka i polityka (ksi臋ga trzecia). Wydanie w t艂umaczeniu polskim: B. Latini, Skarbiec wiedzy, t艂um. M. Frankowska-Terlecka i T. Giermak-Zieli艅ska, Warszawa 1992.
- Skarbczyk (Tesoretto). Nie zako艅czony poemat dydaktyczny w j臋zyku w艂oskim, koresponduj膮cy tematycznie ze Skarbcem wiedzy, uj臋ty w form臋 alegorycznej wizji.