WikiClone

Chemical Abstracts Service (CAS) - to najwi臋ksza na 艣wiecie chemiczna naukowa baza danych, b臋d膮ca w艂asno艣ci膮 American Chemical Society (ACS). CAS to tak偶e nazwa instytucji zajmuj膮cej si臋 tworzeniem tej bazy danych.

CAS powsta艂a w 1907 r. w Columbus w stanie Ohio w USA, z inicjatywy kilkunastu cz艂onk贸w ACS. Obecnie zatrudnia ona ok. 1000 pracownik贸w oraz korzysta z us艂ug kilkudziesi臋ciu tysi臋cy wsp贸艂pracownik贸w na ca艂ym 艣wiecie. Instytucja ta jest formalnie bior膮c przedsi臋biorstwem, kt贸re jest w 100% w艂asno艣ci膮 ACS.

Spis tre艣ci 1 Bazowe Chemical Abstracts 2 SciFinder 3 CAS Registry 4 Linki zewn臋trzne

[edytuj] Bazowe Chemical Abstracts

Historycznie pierwszym produktem CAS by艂y papierowe Chemical Abstracts, kt贸re s膮 zbiorem zindeksowanych, kr贸tkich streszcze艅 (tzw. abstrakt贸w) artyku艂贸w ze wszystkich dost臋pnych na 艣wiecie czasopism naukowych, ksi膮偶ek naukowych, materia艂贸w konferencyjnych i patent贸w, dotycz膮cych chemii. Abstrakty s膮 indeksowane wg nazwisk, s艂贸w kluczowych oraz nazw systematycznych zwi膮zk贸w chemicznych.

W odr贸偶nieniu od innych tego rodzaju serwis贸w (ISI, Scopus, Beilstein) Chemical Abstracts nie stosuj膮 selekcji 藕r贸de艂, lecz staraj膮 si臋 gromadzi膰 wszelkie dost臋pne dane. Drukowana wersja Chemical Abstracts jest nadal wydawana. Ukazuje si臋 w formie zeszyt贸w, kt贸re s膮 wydawane raz na tydzie艅. W co czwartym numerze znajduje si臋 indeks miesi臋czny, za艣 raz do roku wydawany jest indeks roczny. Pojedynczy rocznik Chemical Abstracts zawiera ok. 800 000 streszcze艅 z ok. 9 500 czasopism naukowych i ok. 50 biur patentowych. Indeks roczny jest sam w sobie opas艂ym tomem licz膮cym obecnie ok. 1000 stron. Jeden rocznik Chemical Abstracts zajmuje obecnie ok. 1 metra bie偶膮cego p贸艂ki bibliotecznej. Chemical Abstracts w formie drukowanej by艂y przez lata dost臋pne w niemal wszystkich szanuj膮cych si臋 naukowych bibliotekach chemicznych, zajmuj膮c w nich ca艂e jedno pomieszczenie. Na koniec 2004 r. liczba wszystkich zgromadzonych od 1907 r. streszcze艅 przekroczy艂a 24 miliony.

Obecnie wi臋kszo艣膰 bibliotek prenumeruje je w rozmaitych formach elektronicznych. Zaliczaj膮 si臋 do nich:

• Chemical Abstracts on CD - kt贸rych wad膮 jest konieczno艣膰 "wachlowania p艂ytami" w celu odnalezienia poszukiwanych danych, gdy偶 na jeden rocznik Chemical Abstracts przypada 12 p艂yt + 1 p艂yta rocznego indeksu.
• Science and Technology Servers (STN) - kt贸re s膮 us艂ug膮 polegaj膮c膮 na montowaniu na serwerze klienta pe艂nej bazy danych CAS, dost臋pnej dla niego przez w艂asn膮 sie膰 lokaln膮 i raz w tygodniu automatycznie aktualizowanej z p艂yt CD,
• STN on Web - kt贸re s膮 serwerem STN dost臋pnym przez WWW - kt贸rego wad膮 jest jednak konieczno艣膰 p艂acenia za ka偶dy pobrany abstrakt.

[edytuj] SciFinder

SciFinder - jest wygodnym interfejsem Chemical Abstracts - pe艂ni膮cym funkcj臋 literaturowej bazy danych umo偶liwiaj膮cej przeszukiwanie abstrakt贸w po s艂owach kluczowych, nazwiskach autor贸w, nazwach zwi膮zk贸w chemicznych oraz po ich wzorach chemicznych, a po znalezieniu interesuj膮cych publikacji, umo偶liwia te偶 pobieranie pe艂nych tekst贸w publikacji i patent贸w w formie plik贸w pdf. Dost臋p do abstrakt贸w i narz臋dzi ich wyszukiwania jest p艂atny w formie rocznego abonamentu, za艣 za 艣ci膮gni臋cie teks贸w 藕r贸d艂owych p艂aci si臋 osobno "od sztuki". Wad膮 bazy SciFinder jest brak rejestrowania cytowa艅. Nie ma np. mo偶liwo艣ci uzyskania listy cytowa艅 artyku艂贸w danego autora, tak jak to jest mo偶liwe w konkurencyjnej bazie danych ISI czy Scopus. SciFinder jednak, dzi臋ki temu, 偶e bazuje na Chemical Abstracts, jest znacznie bardziej obszerny.

[edytuj] CAS Registry

CAS Registry to baza danych zwi膮zk贸w chemicznych, kt贸ra jest tworzona na podstawie Chemical Abstracts. Jest to obecnie najwi臋ksza na 艣wiecie tego rodzaju baza danych. Liczy艂a ona na koniec 2004 r ok. 25 milion贸w dobrze zidentyfikowanych zwi膮zk贸w i ok. 50 milion贸w produkt贸w po艣rednich - czyli zwi膮zk贸w, kt贸re nie zosta艂y dobrze zidentyfikowane, ale kt贸re prawdopodobnie istniej膮. Mo偶na, z pewnymi zastrze偶eniami, przyj膮膰, 偶e liczba zwi膮zk贸w zarejestrowanych w CAS Registry odpowiada mniej wi臋cej liczbie wszystkich zwi膮zk贸w chemicznych znanych ludzko艣ci. Do CAS Registry zwi膮zki chemiczne s膮 dodawane w spos贸b ci膮g艂y, 24 godziny na dob臋. Obecnie baza przyrasta 艣rednio o ok. 4000 zwi膮zk贸w dziennie.

CAS Registry przyznaje numery identyfikacyjne i nazwy systematyczne zwi膮zkom chemicznym, kt贸re maj膮 dla nich takie same znaczenie, jak numery ISBN dla ksi膮偶ek. Nazwy zwi膮zk贸w nadawane wg systematyki CAS odbiegaj膮 od norm ustalonych przez zasady nomenklatury chemicznej IUPAC, za co CAS jest cz臋sto atakowany. R贸偶nice w nazewnictwie polegaj膮 m.in. na niestosowaniu alfabetycznej kolejno艣ci podstawnik贸w w nazwach, lecz wg ich wa偶no艣ci dla w艂asno艣ci tych zwi膮zk贸w. Zdaniem os贸b zarz膮dzaj膮cych CAS Registry, zasady nomenklatury IUPAC zbyt cz臋sto si臋 zmieniaj膮, podczas gdy zasady CAS s膮 niezmienne. Raz nazwany przez CAS zwi膮zek pozostaje pod t膮 nazw膮 na zawsze, za艣 zasady nazewnictwa IUPAC zmieniaj膮 si臋 艣rednio co 10 lat.

CAS Registry zbiera tylko podstawowe informacje o zwi膮zkach chemicznych oraz listy odno艣nik贸w literaturowych, z kt贸rych te dane zosta艂y pobrane. Najwi臋ksz膮 komercyjn膮 konkurencj膮 dla tej bazy danych jest Beilstein, kt贸ry zawiera informacje o ok. 9 milionach zwi膮zk贸w - ale do Beilsteina s膮 przyjmowane tylko zwi膮zki, kt贸rych istnienie jest dobrze udokumentowane, a dokumentacja zawiera wszystkie dost臋pne w literaturze naukowej informacje o nich. Inn膮, konkurencyjn膮 baz膮 danych o podobnym charakterze jest PubChem, kt贸re zawiera informacje o ok 10 milion贸w zwi膮zk贸w chemicznych i jest dost臋pna ca艂kowicie bezp艂atnie.

[edytuj] Linki zewn臋trzne

• Strona g艂贸wna CAS
• Licznik CAS Registry - aktualnej liczby zarejestrowanych zwi膮zk贸w chemicznych