Encyklopedia Britannica
Encyklopedia Britannica (ang. Encyclop忙dia Britannica) - najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej presti偶owa angielskoj臋zyczna encyklopedia. Artyku艂y w niej zamieszczane uwa偶ane s膮 powszechnie za wiarygodne i dok艂adne.
[edytuj] Historia encyklopedii
Wydawana od XVIII wieku w Edynburgu w Szkocji. W przeciwie艅stwie do Wielkiej Encyklopedii Francuskiej by艂a bardzo zachowawcza, p贸藕niejsze wydania by艂y zwykle dedykowane monarchii panuj膮cej. W 1870 roku wydawnictwo zosta艂o przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydana w 1911 roku wsp贸lnie z Uniwersytetem Cambridge, uwa偶ana jest za klasyczne wydanie Encyklopedii Britanniki, reprezentuj膮ce sum臋 wiedzy dost臋pnej u progu XX wieku, znajduje si臋 w domenie publicznej i jest rozwijana w ramach Projektu Gutenberg jako Project Gutenberg Encyclopedia.
Po wydaniu 11 edycji znak handlowy i prawa do publikacji encyklopedii zosta艂y sprzedane wydawnictwu Sears Roebuck z Chicago, kt贸re nast臋pnie, w 1941 roku, odst膮pi艂o je Uniwersytetowi Chicagowskiemu. W styczniu 1996 roku wydawnictwo Encyclop忙dia Britannica Inc. zosta艂o kupione przez szwajcarskiego milionera Jacqui Safra. 11 edycja liczy sobie 29 tom贸w i 44 miliony wyraz贸w.
W 2004 roku pe艂na wersja Encyklopedii Britannica zawiera艂a ok. 120 tysi臋cy artyku艂贸w, licz膮cych razem oko艂o 44 milion贸w s艂贸w. Wydawana jest w formie ksi膮偶kowej, dost臋pna on-line, na p艂ytach CD-ROM oraz DVD-ROM. Artyku艂y do bie偶膮cych wyda艅 powsta艂y staraniem ponad 4 tysi臋cy wsp贸艂pracownik贸w. Ok. 35% zawarto艣ci encyklopedii zosta艂o przepisanych lub napisanych od nowa w ostatnich 2 latach.
[edytuj] Historia wyda艅
| Wydanie | Data publikacji | Obj臋to艣膰 | Edytorzy |
|---|---|---|---|
| 1. | 1768鈥1771 | 3 tomy | William Smellie |
| 2. | 1777鈥1784 | 10 tom贸w | James Tytler |
| 3. | 1788鈥1797, sup. 1801 | 18 tom贸w i 2 sup. | Colin Macfarquhar i George Gleig |
| 4. | 1801鈥1809 | 20 tom贸w | James Millar |
| 5. | 1815 | 20 tom贸w | James Millar i Thomas Bonar |
| 6. | 1820-1823, sup. 1815鈥1824 | 20 tom贸w i 6 sup. 1 | Charles Maclaren i Macvey Napier |
| 7. | 1830鈥1842 | 21 tom贸w | Macvey Napier |
| 8. | 1853鈥1860 | 22 tomy 2 | Thomas Stewart Traill |
| 9. | 1875鈥1889 | 25 tom贸w 3 | Thomas Spencer Baynes (do 1880, p贸藕niej W. Robertson Smith) |
| 10. | 1902鈥1903 | wydanie 9. + 11 sup. 4 | Sir Donald Mackenzie Wallace, Hugh Chisholm i Arthur T. Hadley z pomoc膮 Franklina H. Hoopera |
| 11. | 1910-1911 | 29 tom贸w | Hugh Chisholm |
| 12. | 1921鈥1922 | wydanie 11. + 3 sup. 5 | Hugh Chisholm |
| 13. | 1926 | wydanie 11. + 3 sup. 6 | James Louis Garvin |
| 14. | 1929鈥1973 | 24 tomy 7 | James Louis Garvin z pomoc膮 Franklina H. Hoopera |
| 15. | 1974鈥1984 | 30 tom贸w 8 | Mortimer J. Adler, William Benton i Charles E. Swanson |
| 1985鈥 | 32 tomy 9 |
Uwagi do wyda艅
1Suplementy do wyda艅 czwartego, pi膮tego i sz贸stego Encyclopaedia Britannica. Zawieraj膮 wst臋pne rozwa偶ania na temat historii nauki 2 Wydania 贸sme i czternaste zawiera艂y osobne indeksy. 3 Wydanie 9. zawiera艂o artyku艂y autorstwa wybitnych osobisto艣ci tamtych czas贸w, jak na przyk艂ad artyku艂 Jamesa Maxwella na temat elektryczno艣ci i magnetyzmu oraz Williama Thomsona (kt贸ry p贸藕niej przyj膮艂 imi臋 Lord Kelvin) na temat ciep艂a. 4 Wydanie 10. zawiera艂o tom map i zbiorczy indeks tom贸w wyda艅 9. i 10. 5 Tomy 30-32 ... Nowe tomy stanowi膮, w po艂膮czeniu z dwudziestoma dziewi臋cioma tomami wydania jedenastego, wydanie dwunaste. 6 Suplement ten zast膮pi艂 poprzedni suplement: Trzy nowe tomy suplementu stanowi膮, wraz z tomami najnowszego wydania, wydanie trzynaste. 7 Wydanie to by艂o pierwszym, kt贸re by艂o uaktualniane (zazwyczaj corocznie). 8 Wydanie 15. (nazwane "Britannica 3") zosta艂o wydane jako wiele zbior贸w: 10-tomowa Microp忙dia (zawieraj膮ca kr贸tkie artyku艂y i s艂u偶膮ca za indeks), 19-tomowa Macrop忙dia oraz Prop忙dia. 9 W roku 1985 system wyda艅 zosta艂 zmodyfikowany 鈥 Microp忙dia przesta艂a s艂u偶y膰 za indeks. Zamiast tego zosta艂y dodane dwa osobne tomy indeksu. Artyku艂u zbioru Macrop忙dia zosta艂y skonsolidowane w mniej bardziej rozbudowanych (na przyk艂ad osobne artyku艂y o 50 stanach Stan贸w Zjednoczonych zosta艂y w艂膮czone do artyku艂u "Stany Zjednoczone Ameryki"), przy czym niekt贸re artyku艂y 艣redniej wielko艣ci zosta艂y przeniesione do Microp忙dii. Pierwsze wydanie CD-ROM zosta艂o przygotowane w roku 1994. W tym czasie zosta艂a tak偶e udost臋pniona p艂atna mo偶liwo艣膰 korzystania z encyklopedii on-line. W roku 1999 dost臋p ten by艂 bezp艂atny. Nie wydawano tak偶e uaktualnianych wersji drukowanych. Eksperyment ten zako艅czy艂 si臋 w roku 2001, a nowa wersja drukowana zosta艂a wydana w roku 2002. |
[edytuj] Linki zewn臋trzne
- Encyclop忙dia Britannica 鈥 oficjalna strona WWW
- LoveToKnow鈩 Free Online Encyclopedia edycja z 1911 r. on-line.
- 1911 Encyclop忙dia Britannica pierwszy tom.