Eten
Ogólne informacje
Inne nazwy	etylen
Wzór sumaryczny	C2H4
SMILES	C=C
Masa molowa	28,05 g/mol
Wygląd	bezbarwny gaz
Identyfikacja
Numer CAS	74-85-1
PubChem	6325
Właściwości Temperatura topnienia -169,2°C (103,95 K) Temperatura wrzenia -103,7°C (169,45 K)
Budowa Moment dipolowy 0 D
Niebezpieczeństwa
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń: F - łatwopalny
Zwroty ryzyka	R: 12-67
Zwroty bezpieczeństwa	S: (2-)9-16-33-46
Podobne związki
Podobne związki	propen, etan, acetylen, hydrazyna
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Eten (inaczej etylen, C₂H₄) – organiczny związek chemiczny, najprostszy możliwy alken (węglowodór nienasycony).

[edytuj] Właściwości

Eten jest gazem bezbarwnym, o słodkawym zapachu. Jest substancją łatwopalną. Rozpuszcza się bardzo dobrze w rozpuszczalnikach niepolarnych np.: arenach i alkanach.

Jest to cząsteczk płaskai symetryczna, a kąt pomiędzy atomami wodoru przy węglu (H-C-H) wynosi 120°. Długości wiązania w tej cząsteczce wynoszą odpowiednio:

• pomiędzy atomem węgla, a wodorem 110 pm;
• pomiędzy atomami węgli 134 pm;

W wyniku hybrydyzacji powłok (sp²) w obu atomach węgla, pomiędzy nimi występuje jedno wiązanie π i jedno wiązanie σ. Ulega reakcjom addycji, utlenienia i polimeryzacji.

W mieszaninie z powietrzem jest wybuchowy w granicach stężeń 2,75-28,6%, oraz podczas ogrzewania pod zwiększonym ciśnieniem.

[edytuj] Występowanie, otrzymywanie i zastosowanie

W stanie naturalnym występuje w zmiennych ilościach w gazie ziemnym. Otrzymywany jest na skalę techniczną podczas termicznego rozkładu węglowodorów gazowych i ciekłych (piroliza etenowo-propenowa), z gazowych produktów procesów rafinacji ropy naftowej (kraking termiczny i katalityczny, hydrokraking, reforming) i z gazów koksowniczych.

Niewielkie ilości etylenu do celów laboratoryjnych można otrzymać w wyniku odwodnienia etanolu przez wkraplanie go do gorącego kwasu siarkowego:

C₂H₅OH → C₂H₄↑ + H₂O

Można też otrzymać poprzez ogrzewanie folii polietylenowej (reakcja depolimeryzacji):

-[-CH₂-CH₂-]-_n → n C₂H₄↑

Etylen jest jednym z podstawowych surowców przemysłu petrochemicznego. Stosowany jest do produkcji polietylenu i wielu kopolimerów, etylobenzenu (do produkcji styrenu), tlenku etylenu, chloropochodnych (chlorek winylu, dichloroetan), etanolu i wyższych alkoholi alifatycznych.

[edytuj] Etylen w biochemii

Etylen jest hormonem roślinnym, stymulującym opadanie liści, dojrzewanie owoców, starzenie się roślin. Wydzielany jest przez praktycznie wszystkie części rośliny^[1].

[edytuj] Biosynteza

Biosynteza etylenu. 1 - syntaza SAM, 2 - syntaza ACC, 3 - Oksydaza ACC, 4 - ACC N-malonylotransferaza, 5 - nuklozydaza metyliotioadenozyny, 6 - kinaza metylotiorybozy, S - reakcja spontaniczna, 7 - transaminaza, ACC - kwas 1-aminocyklopropano-1-karboksylowy

Biosynteza etylenu przebiega w kilku etapach. Substratem jest metionina, która jest przekształcana w S-adenozylometioninę (SAM) przez enzym o nazwie syntaza SAM. Następnie SAM jest przekształcana w kwas 1-aminocyklopropano-1-karboksylowy (ACC) przez syntazę ACC (ACS), natomiast metionina jest regenerowana w cyklu Yanga (patrz schemat obok). Ostatnim etapem jest konwersja ACC do etylenu przez oksydazę ACC (ACO), gdzie ACC jest utleniany przy udziale oksydazy ACC do etylenu oraz dwutlenku węgla i cyjanowodoru ^[2].

[edytuj] Zastosowanie

W przechowalniach owoców skuteczne usuwanie etylenu wydzielanego przez owoce zapobiega ich przedwczesnemu dojrzewaniu. Natomiast przed sprzedażą owoce poddaje się działaniu etylenu w celu szybkiego doprowadzenia ich do stanu dojrzałości.

Przypisy