Gerald Ford
| Gerald Rudolph Ford, junior | |
| Data i miejsce urodzenia | 14 lipca 1913 Omaha, Nebraska |
| Data i miejsce 艣mierci | 26 grudnia 2006 Rancho Mirage, Kalifornia |
| 38. Prezydent Stan贸w Zjednoczonych | |
| Okres urz臋dowania | od 9 sierpnia 1974 do 20 stycznia 1977 |
| Przynale偶no艣膰 polityczna | Partia Republika艅ska |
| Pierwsza Dama | Betty Ford |
| Poprzednik | Richard Nixon |
| Nast臋pca | Jimmy Carter |
| 40. Wiceprezydent Stan贸w Zjednoczonych | |
| Okres urz臋dowania | od 6 grudnia 1973 do 9 sierpnia 1974 |
| Poprzednik | Spiro T. Agnew |
| Nast臋pca | Nelson Rockefeller |
| Kongresman z 5. okr臋gu stanu Michigan Lider mniejszo艣ci w Izbie Reprezentant贸w |
|
| Okres urz臋dowania | od 3 stycznia 1949 (Kongresman) Stycznia 1965 (Lider) do 6 grudnia 1973 (Kongresman i Lider) |
| Poprzednik | Bartel J. Jonkman (Kongresman) Charles A. Halleck (Lider) |
| Nast臋pca | Richard Vander Veen (Kongresman) John Jacob Rhodes (Lider) |
Gerald Rudolph Ford, junior (ur. 14 lipca 1913 jako Leslie L. King, junior, zm. 26 grudnia 2006) 鈥 ameryka艅ski polityk, dzia艂acz Partii Republika艅skiej, wieloletni cz艂onek Kongresu USA, 38. Prezydent USA i 40. Wiceprezydent. Ford by艂 pierwszym wiceprezydentem USA nominowanym w wyniku zastosowania 25 poprawki do Konstytucji i jedynym jak dot膮d sprawuj膮cym urz膮d zar贸wno wiceprezydenta jak i prezydenta nie z wyboru, a z nominacji. Przed obj臋ciem prezydentury i wiceprezydentury przez 25 lat reprezentowa艂 stan Michigan w Izbie Reprezentant贸w, przy czym od 1965 pe艂ni艂 funkcj臋 lidera mniejszo艣ci (powiedzia艂 nawet kiedy艣, 偶e jego marzeniem by艂o zosta膰 spikerem Izby, a nie prezydentem).
12 listopada 2006 pobi艂 rekord Ronalda Reagana, zostaj膮c najd艂u偶ej 偶yj膮cym prezydentem w ameryka艅skiej historii (w sumie 93 lata, 5 miesi臋cy i 12 dni). By艂 te偶 ponadto drugim (po Herbercie Hooverze) najd艂u偶ej 偶yj膮cym po opuszczeniu Bia艂ego Domu 鈥 29 lat, 11 miesi臋cy i 6 dni.
Spis tre艣ci |
[edytuj] Wczesne lata
Ford urodzi艂 si臋 14 lipca 1913 roku jako Leslie Lynch King, Jr., w Omaha w stanie Nebraska. Rodzice przysz艂ego prezydenta rozstali si臋 szybko i matka przenios艂a si臋 do rodzic贸w do miasta Grand Rapids w stanie Michigan (dzi艣 w tym mie艣cie znajduje si臋 lotnisko mi臋dzynarodowe nazwane jego imieniem). 1 lutego 1916 roku (oko艂o dwa lata po separacji z biologicznym ojcem) Dorothy King wysz艂a za m膮偶 za Geralda R. Forda seniora. 3 grudnia 1935 roku przyj膮艂 imi臋 i nazwisko przybranego ojca. W kwietniu 1942 roku wst膮pi艂 do Marynarki Wojennej i po przeszkoleniu w Annapolis zosta艂 instruktorem wychowania fizycznego w szkole pilot贸w Chapel Hill (P贸艂nocna Carolina). Wiosn膮 1943 roku rozpocz膮艂 (jako oficer artylerii i asystent nawigatora) s艂u偶b臋 na lekkim lotniskowcu USS Monterey. Wzi膮艂 udzia艂 w wi臋kszo艣ci wa偶nych dzia艂a艅 bojowych na Pacyfiku. Zwolniony z marynarki w lutym 1946 roku w stopniu komandora podporucznika. Po wojnie uko艅czy艂 studia prawnicze (w czasie studi贸w by艂 m.in. graczem dru偶yny futbolowej, dzi臋ki czemu zdoby艂 stypendium).
[edytuj] 呕ycie osobiste
Ford d艂ugo pozostawa艂 (do 35 roku 偶ycia) w stanie bez偶ennym, przez co niekt贸re bliskie mu osoby s膮dzi艂y, i偶 pozostanie starym kawalerem. Nie znaczy艂o to absolutnie, i偶 przed 艣lubem nie utrzymywa艂 zwi膮zk贸w z 偶adnymi kobietami (Ford cieszy艂 si臋 opini膮 przystojnego i pe艂nego uroku m臋偶czyzny). Przyk艂adowo Ford by艂 zwi膮zany z Phyllis Brown, modelk膮 Cosmopolitan Magazine.[1]
Ostatecznie w 1948 r., tu偶 przed wyborem do Kongresu, po艣lubi艂 m艂odsz膮 od siebie pi臋膰 lat Elizabeth "Betty" Warren, rozw贸dk臋. Ma艂偶e艅stwo to trwa艂o a偶 do 艣mierci Geralda Forda 26 grudnia 2006 roku.
Gerald i Betty Fordowie mieli czw贸rk臋 dzieci (trzech syn贸w i c贸rk臋):
- Michael Gerald Ford (pastor) 鈥 ur. 14 marca 1950
- John Gardner "Jack" Ford (dziennikarz) 鈥 ur. 16 marca 1952
- Steven Meigs Ford (aktor) 鈥 ur. 19 maja 1956
- Susan Elizabeth (Ford) Vance Bales (fotograf) 鈥 ur. 6 lipca 1957
[edytuj] Kariera polityczna
W 1940 pracowa艂 jako wolontariusz kampanii prezydenckiej Wendella Willkiego i uczestniczy艂 w konwencji Partii Republika艅skiej w Filadelfii w 1940, kt贸ra go nominowa艂a.
[edytuj] Kongresman
Ford po raz pierwszy ubiega艂 si臋 o miejsce w Izbie Reprezentant贸w w 1948 r. Najpierw pokona艂 reprezentuj膮cego dotychczas ten okr臋g w Izbie Reprezentant贸w kongresmena o izolacjonistycznych pogl膮dach, a nast臋pnie odni贸s艂 艂atwe zwyci臋stwo nad swym demokratycznym oponentem, co by艂o mo偶liwe, gdy偶 elektorat w tym okr臋gu jest raczej prorepublika艅ski. Do Izby by艂 wybierany trzynastokrotnie, zawsze znaczna przewag膮 (60% i wi臋cej g艂os贸w). Zasiada艂 wi臋c w niej niemal 膰wier膰 wieku.
Po zab贸jstwie prezydenta Kennedy'ego w 1963 roku, jego nast臋pca Lyndon Johnson mianowa艂 kongresmena Forda cz艂onkiem komisji Warrena badaj膮cej okoliczno艣ci 艣mierci Kennedy'ego.
W 1965 roku Ford zosta艂 wybrany przyw贸dc膮 mniejszo艣ci republika艅skiej w Izbie Reprezentant贸w, zast臋puj膮c konserwatyst臋 Charlesa Hallecka. Jako polityk umiarkowany mia艂 dobre stosunki z wi臋kszo艣ci膮 kongresmen贸w i senator贸w. Jego pogl膮dy by艂y nie tyle konserwatywne, ile centrystyczne, a w pewnych sprawach nawet i nieco liberalne.
W 1972 przewodniczy艂 Konwencji Wyborczej republikan贸w w Miami.
[edytuj] Wiceprezydent
Po ust膮pieniu w wyniku skandalu 艂ap贸wkowego dotychczasowego wiceprezydenta Spiro T. Agnew, prezydent Richard Nixon postanowi艂 skorzysta膰 z uchwalonej w 1967 r. 25. poprawki do konstytucji i zasi臋gn膮艂 rady, kt贸ry polityk republika艅ski ma szans臋 na zatwierdzenie nominacji przez kontrolowany przez demokrat贸w Kongres. Nixon przyznaje w swoich pami臋tnikach, 偶e Ford by艂 dopiero czwartym kandydatem na jego li艣cie za Nelsonem Rockefellerem, Ronaldem Reaganem i Johnem Connallym. Doradzono mu jednak, 偶e Ford ma najwi臋ksze szanse na zatwierdzenie, gdy偶 jest politykiem niekontrowersyjnym, elastycznym i maj膮cym dobre stosunki na Kapitolu. Kalkulacje si臋 sprawdzi艂y i Ford zosta艂 pierwszym wiceprezydentem z nominacji. Funkcj臋 t臋 sprawowa艂 od 6 grudnia 1973 r. do 9 sierpnia 1974 r.
Poniewa偶 demokraci posiadali w tym czasie przygniataj膮c膮 wi臋kszo艣膰 w Kongresie, byli w stanie utr膮ci膰 ka偶d膮 nominacj臋, wysuni臋t膮 przez Nixona, pozostawiaj膮c urz膮d numer dwa nieobsadzonym. A poniewa偶 rezygnacja lub usuni臋cie Nixona w zwi膮zku z afer膮 Watergate by艂o tylko kwesti膮 czasu, pierwszym w linii do obj臋cia prezydentury by艂 spiker Izby Reprezentant贸w Carl Albert, nast臋pnym za艣 przewodnicz膮cy pro tempore Senatu James Eastland, a dopiero potem cz艂onkowie gabinetu mianowani przez prezydenta. Gdyby Nixon musia艂 ust膮pi膰 bez posiadania wiceprezydenta, wtedy Albert zosta艂by prezydentem, jako pierwsza osoba nie b臋d膮ca w momencie przedterminowej sukcesji wiceprezydentem. Albert jednak o艣wiadczy艂, i偶 demokraci nie maj膮 obecnie mandatu do rz膮dzenia krajem (zobacz: Wybory prezydenckie w USA, 1972), i je偶eli b臋dzie musia艂 zosta膰 38. prezydentem Stan贸w Zjednoczonych, b臋dzie sprawowa艂 ten urz膮d tylko tak d艂ugo jak b臋dzie to konieczne, do nominowania na to stanowisko republikanina. Pomog艂o to mianowa膰 i zatwierdzi膰 kandydatur臋 Forda, o kt贸rym ju偶 by艂o wiadomo, 偶e ma wielkie szanse zast膮pi膰 Nixona.
[edytuj] Prezydent
Po ust膮pieniu Nixona w wyniku afery Watergate, Ford zosta艂 zaprzysi臋偶ony na prezydenta USA. Funkcj臋 t臋 sprawowa艂 do 20 stycznia 1977 r. a wi臋c przez niespe艂na dwa i p贸艂 roku.
[edytuj] Prezydent i wiceprezydent z nominacji
Na swego wiceprezydenta Ford wyznaczy艂 鈥 a Kongres zatwierdzi艂 鈥 dotychczasowego gubernatora stanu Nowy Jork Nelsona Rockefellera. Po raz pierwszy i jak dot膮d jedyny w historii USA mia艂y w jednym czasie prezydenta i wiceprezydenta pochodz膮cych z nominacji. Ciekawym jest te偶 fakt, i偶 podczas jednej czteroletniej (1973-1977) kadencji USA mia艂y a偶 dw贸ch (Nixon i Ford) prezydent贸w i trzech (Agnew, Ford, Rockefeller) wiceprezydent贸w.
Nominacj臋 Rockefellera odczytywano jako ch臋膰 pojednania z tzw. wschodnim establishmentem, za kt贸rego czo艂owego przedstawiciela uchodzi艂 w艂a艣nie gubernator. Nie by艂y za艣 zbytni膮 tajemnic膮 z艂e stosunki Nixona z t膮 grup膮.
Sam Rockefeller, o kt贸rym m贸wiono r贸wnie偶, i偶 jego najwi臋ksza ambicj膮 jest zosta膰 Prezydentem, nie za艣 ma艂o wp艂ywowym (w wielu wypadkach mniej nawet, ni偶 gubernator wielkiego stanu), mia艂 pono膰 nadziej臋, i偶 po dw贸ch latach Ford wycofa si臋 a on b臋dzie naturalnym faworytem do uzyskania nominacji w 1976.
[edytuj] U艂askawienie Nixona
Nied艂ugo po obj臋ciu urz臋du Ford wyst膮pi艂 z aktem 艂aski wobec Nixona za "wszystkie naruszenia prawa jakich m贸g艂 si臋 dopu艣ci膰 w czasie sprawowania urz臋du". Prawdopodobnie ten niepopularny krok przyczyni艂 si臋 do pora偶ki Forda w walce o w艂asny mandat wyborczy w 1976 r.
Ford motywowa艂 sw贸j krok ch臋ci膮 ukr贸cenia konsekwencji afery Watergate. Wielu za s艂uszny argument uwa偶a艂o, i偶 trzeba by艂o zako艅czy膰 parali偶uj膮c膮 偶ycie publiczne i system pa艅stwowy afer臋, a ewentualny proces Nixona tylko by j膮 przeci膮ga艂. Inni uwa偶ali jednak, 偶e mi臋dzy Fordem a jego poprzednikiem istnia艂a zmowa ("ja ci dam prezydentur臋, a ty mnie u艂askawisz").
[edytuj] Inne
Ford kontynuowa艂 dialog z ZSRR, mimo 偶e stara艂 si臋 podtrzyma膰 wra偶enie, 偶e jest twardy wobec komunizmu.
Kontrowersji wywo艂a艂a rzekomo sformu艂owana za jego kadencji przez pracownika Departamentu Stanu tzw. "doktryna Sonnenfeldta", g艂osz膮ca, 偶e dla zachowania poprawnych stosunk贸w ze Zwi膮zkiem Radzieckim Stany Zjednoczone powinny zrezygnowa膰 z popierania wolno艣ciowych d膮偶e艅 narod贸w Europy Wschodniej.
W czasie sprawowania urz臋du dokonano dw贸ch zamach贸w na Forda, oba mia艂y miejsce w ci膮gu jednego miesi膮ca 1975 r. w Kalifornii.
Ford podkre艣la艂, 偶e nadszed艂 czas gojenia ran po aferze Watergate. Jego nast臋pca 鈥 Prezydent Jimmy Carter podzi臋kowa艂 mu za to w czasie swojej inauguracji.
[edytuj] Sprawy gospodarcze
Administracja Forda boryka艂a si臋 z problemem inflacji i stagnacji, czyli stagflacji.
Kiedy miasto Nowy Jork znajdowa艂o si臋 na skraju bankructwa, Ford pocz膮tkowo wzdraga艂 si臋 przed udzieleniem mu pomocy. Sta艂a za tym polityczna kalkulacja. Kryzys, zdaniem prezydenta, os艂abia艂 rz膮dz膮cych miastem demokrat贸w, ale odmowa odbi艂a si臋 rykoszetem. Jedna z gazet nowojorskich napisa艂a w贸wczas na pierwszej stronie Ford m贸wi miastu 鈥 zdechnij!. Warto doda膰, 偶e podczas wybor贸w w roku 1976 Ford przegra艂 w tym stanie. Jednak偶e z czasem prezydent zmieni艂, m.in. pod wp艂ywem nalega艅 pochodz膮cego z Nowego Jorku Rockefellera, odno艣nie udzielenia miastu pomocy i uczyni艂 to.
[edytuj] Gabinet
Pr贸cz tego doda膰 nale偶y, i偶 szefem CIA w administracji Forda (w okresie 1976-1977) by艂 p贸藕niejszy wiceprezydent (u Ronalda Reagana) i prezydent George H. W. Bush, za艣 (1975-1977) szefem sztabu Bia艂ego Domu obecny wiceprezydent Dick Cheney. Poprzednio by艂 nim Rumsfeld.
[edytuj] Nominacje w sk艂ad S膮du Najwy偶szego
Ford mianowa艂 jednego s臋dziego S膮du Najwy偶szego USA. By艂 nim zasiadaj膮cy w tej instytucji po dzi艣 dzie艅 John Paul Stevens, mianowany w roku 1975 i zatwierdzony przez Senat stosunkiem g艂os贸w 99:0. S臋dzia Stevens, cho膰 mianowany przez prezydenta-republikanina, jest bardziej centryst膮, je偶eli nie libera艂em w艣r贸d obecnych s臋dzi贸w SN. Zreszt膮 Ford te偶 by艂 politykiem raczej bli偶szym centrum, ni偶 prawicy ameryka艅skiej.
Ford, kt贸ry prezydentem by艂 zaledwie dwa i p贸艂 roku mia艂 mo偶liwo艣膰 mianowania s臋dziego SN w przeciwie艅stwie do swego nast臋pcy Cartera, kt贸ry prezydentem by艂 pe艂n膮 czteroletni膮 kadencj臋.
[edytuj] Wybory 1976 roku
[edytuj] Walka o nominacj臋
Rzucenie mu r臋kawicy podczas walki o nominacj臋 partii republika艅skiej przez gubernatora Kalifornii i p贸藕niejszego prezydenta Ronalda Reagana os艂abi艂o pozycj臋 Forda w czasie wybor贸w i przyczyni艂o si臋 do jego pora偶ki w walce z kandydatem demokrat贸w, by艂ym gubernatorem Georgii Carterem.
Do ko艅ca nie by艂o wiadomo, kto otrzyma nominacj臋 republikan贸w. O wyborze przes膮dzi膰 mieli delegaci niezwi膮zani ani z Fordem, ani z Reaganem. Reagan straci艂 jednak w ostatniej chwili poparcie konserwatywnego skrzyd艂a partii, o艣wiadczaj膮c, i偶 jego kandydatem na wiceprezydenta b臋dzie liberalny republikanin Richard S. Schweiker z Pensylwanii. Ford za艣 dobra艂 sobie jako kandydata na cz艂owieka nr 2 senatora Boba Dole'a z Kansas. Kandydata prezydenckiego republikan贸w w roku 1996 (przegra艂 w贸wczas wysoko z Billem Clintonem).
[edytuj] W艂a艣ciwe wybory
Kontrkandydatem Forda z ramienia Partii Demokratycznej by艂 ma艂o znany by艂y gubernator stanu Georgia Jimmy Carter, za艣 kandydatem na wiceprezydenta senator z Minnesoty Walter Mondale.
Walka wyborcza by艂a bardzo wyr贸wnana. Ford, kiedy obejmowa艂 urz膮d prezydenta, mia艂 bardzo wysokie poparcie, kt贸re wszelako szybko stopnia艂o pod wp艂ywem m.in. problem贸w gospodarczych i u艂askawienia nied艂ugo po zaprzysi臋偶eniu Nixona. Pocz膮tkowo Carter mia艂 ogromn膮 przewag臋 nad Fordem z zakresie bada艅 opinii publicznej, jednak偶e przewaga ta szybko stopnia艂a i niemal偶e do ostatniej chwili nie by艂o wiadomo, kto zasi膮dzie w Bia艂ym Domu.
[edytuj] Stwierdzenie w czasie debaty
Ostatnia debata prezydencka odby艂a si臋 w roku 1960 mi臋dzy Kennedym i Nixonem. Przez 17 lat kandydaci unikali jej jak ognia, ale Ford zgodzi艂 si臋 na debat臋 ze swoim g艂贸wnym kontrkandydatem.
Ford skompromitowa艂 si臋 w trakcie tej debaty, kiedy powiedzia艂: nie s膮dz臋, aby Polacy czuli si臋 zdominowani przez ZSRR, co wydawa艂o si臋 ukazywa膰 braki w podstawowej geopolitycznej wiedzy (oficjalnie by艂o to przej臋zyczenie).
Ford, najprawdopodobniej, chcia艂 wtedy powiedzie膰, 偶e Polacy nie czuj膮 si臋 zdominowani w tym sensie, i偶 owej dominacji nie uznaj膮 i zachowuj膮 niezale偶no艣膰, mimo faktycznej radzieckiej dominacji politycznej.
By膰 mo偶e te偶 faktycznie si臋 przej臋zyczy艂, chc膮c powiedzie膰, 偶e administracja Forda nie uznaje dominacji radzieckiej w Europie 艣rodkowej.
Tak czy inaczej demokraci ostro zaatakowali Forda, pozbawiaj膮c go cz臋艣ci g艂os贸w emigrant贸w polskich i czeskich.
Carter wygra艂 wybory niewielk膮 przewag膮 g艂os贸w: 40 825 839 (50,1%) do 39 147 770 (48,0%). Stosunek g艂os贸w elektorskich wynosi艂 297 do 240.
Ford zdoby艂 wi臋kszo艣膰 tylko w dw贸ch stanach po艂udnia, ale zdoby艂 zach贸d kraju i cz臋艣膰 stan贸w Nowej Anglii. Og贸艂em wygra艂 wybory w wi臋kszej ilo艣ci stan贸w ni偶 Carter, ale ten wygra艂 w stanach, kt贸re mia艂y wi臋cej elektor贸w. Jeden z elektor贸w Forda ze stanu Waszyngton wy艂ama艂 si臋 z dyscypliny partyjnej i odda艂 sw贸j g艂os na Reagana.
[edytuj] Wybory 1980
Podczas konwencji republikan贸w w roku 1980 Ronald Reagan powa偶nie rozwa偶a艂 mianowanie swoim wsp贸艂kandydatem Forda. Toczy艂y si臋 w tej sprawie rozmowy pomi臋dzy dwoma politykami, jednak偶e by艂y prezydent za偶膮da艂 zwi臋kszonego zakresu w艂adzy dla wiceprezydenta, czy stworzenia niemal偶e instytucji wsp贸艂prezydentury, na co nominat nie zgodzi艂 si臋, wybieraj膮c ostatecznie George'a H. W. Busha.
[edytuj] By艂y prezydent
W roku 1981 w Grand Rapids otwarto prezydenckie muzeum Forda, a w Ann Arbor, na terenie uczelni, na kt贸rej Ford niegdy艣 studiowa艂, bibliotek臋 jego imienia, jak膮 zak艂ada ka偶dy by艂y prezydent po przej艣ciu na emerytur臋. W roku 1983 zagra艂 siebie samego w jednym odcinku opery mydlanej Dynastia.
Ford by艂 bardzo aktywnym by艂ym prezydentem. By艂 najd艂u偶ej 偶yj膮cym w historii Prezydentem Stan贸w Zjednoczonych. By艂 te偶 drugim, po Herbercie Hooverze, najd艂u偶ej 偶yj膮cym prezydentem po ko艅cu kadencji.
Podczas pr贸by usuni臋cia z urz臋du prezydenta Clintona pod koniec lat 90. Ford broni艂 swego urz臋duj膮cego kolegi przed atakami swej partii.
Co ciekawe, po odej艣ciu z urz臋du Ford szybko zaprzyja藕ni艂 si臋 z Carterem, kt贸ry pokona艂 go w wyborach. Nie darzy艂 natomiast, co by艂o tajemnic膮 poliszynela, zbytni膮 sympati膮 Reagana (pono膰 z wzajemno艣ci膮).
[edytuj] Zdrowie by艂ego prezydenta
Ford, kt贸ry zawsze cieszy艂 si臋 znakomitym zdrowiem (m贸wiono o nim nawet w czasie prezydentury, 偶e w wieku lat 60. prezentuje si臋 sportowo), po swych 90. urodzinach zacz膮艂 mie膰 z nim nieco wi臋ksze problemy. Odbi艂o si臋 to na jego obecno艣ci publicznej. Jako jedyny z 偶yj膮cych by艂ych prezydent贸w ameryka艅skich nie bra艂 udzia艂u w otwarciu w roku 2005 biblioteki prezydenckiej Billa Clintona. Nie pojawi艂 si臋 te偶 na konwencji wyborczej republikan贸w w roku 2004 ani na inauguracji drugiej kadencji prezydenta George'a W. Busha. By艂y prezydent i bliski przyjaciel Forda Carter powiedzia艂 w贸wczas, i偶 ten unika opuszczania swego domu na d艂u偶ej, ale te偶, 偶e og贸lnie ca艂kiem dobrze czuje si臋 jak na osob臋 w wieku 93 lat.
Gerald Ford zmar艂 26 grudnia 2006.
[edytuj] Odznaczenia i honory
- Prezydent Clinton odznaczy艂 Forda prezydenckim medalem wolno艣ci w roku 1999 za jego zas艂ugi w gojeniu ran i pogodzeniu narodowym po aferze Watergate.
- Mi臋dzynarodowy port lotniczy w Grand Rapids zosta艂 nazwany jego imieniem (grudzie艅 1999).
- Fundacja im. prezydenta Kennedy'ego odznaczy艂a go Nagrod膮 Profilu Odwagi za odwag臋, jak膮 wykaza艂, przy u艂askawianiu Nixona (2001). Nagrod臋 wr臋cza艂 m.in. by艂y krytyk tego posuni臋cia, senator Ted Kennedy.
- 22 listopada 2004 roku gubernator stanu Nowy Jork George Pataki mianowa艂 Forda, wraz z innymi by艂ymi prezydentami, honorowym cz艂onkiem rady ds. odbudowy World Trade Center.
[edytuj] Spu艣cizna Geralda Forda
Mimo i偶 sam Ford uchodzi艂 zawsze za polityka umiarkowanego, maj膮cego wielu przeciwnik贸w, jak ka偶dy licz膮cy si臋 polityk, ale nie wrog贸w, jego prezydentura nie ustrzeg艂a si臋 ostrych kontrowersji
Przede wszystkim u艂askawienie Nixona wi臋kszo艣膰 spo艂ecze艅stwa odebra艂a negatywnie, doszukuj膮c si臋 nawet "zmowy" pomi臋dzy by艂ym i nowym gospodarzem Bia艂ego Domu.
Dzi艣 jednak Ford i jego prezydentura s膮 oceniane pozytywnie. Niekt贸rzy uwa偶aj膮 go za jednego z najbardziej zas艂u偶onych prezydent贸w, kt贸ry poradzi艂 sobie znakomicie w bardzo trudnym okresie najci臋偶szego kryzysu politycznego w historii kraju.
Pomijaj膮c cz臋sto akcentowany proces "gojenia ran", kt贸ry pom贸g艂 przywr贸ci膰 w du偶ej mierze spok贸j w spo艂ecze艅stwie i zaufanie do w艂adz federalnych, oraz tzw. "powr贸t do normalno艣ci", podkre艣la si臋 te偶 inne zas艂ugi Forda.
Mimo stosunkowo kr贸tkiej prezydentury (dwa i p贸艂 roku), a tak偶e braku mandatu spo艂ecznego (jedyny prezydent z nominacji, i to dokonanej przez skompromitowanego poprzednika), przez co by艂 nieraz wy艣miewany jako "tymczasowy, 艣miechu warty prezydent z przypadku", Ford, przeprowadzaj膮c jednocze艣nie uspokojenie, nie zaniedba艂 tego, 偶eby wa偶ne dla pa艅stwa sprawy mog艂y toczy膰 si臋 normalnym trybem, niezale偶nie od tego kryzysu.
Za przyk艂ad uchodzi kontynuacja polityki odpr臋偶enia w stosunkach mi臋dzynarodowych, kt贸ra przyczyni艂a si臋 do pomy艣lnego zako艅czenia zimnej wojny, oraz mocne zaanga偶owanie we wprowadzenie w 偶ycie postanowie艅 KBWE.
Administracja Forda tak偶e wycofa艂a reszt臋 wojsk ameryka艅skich z Wietnamu.
Sam Gerald Ford, mimo krytyki wielu, by艂 powszechnie uwa偶any za jednego z najbardziej uczciwych mieszka艅c贸w Bia艂ego Domu. W czasie jego prezydentury nie by艂o powa偶niejszych skandali, a on sam nie by艂 w 偶aden zamieszany. Akcentowano te偶 jego odwag臋. U艂askawieniem Nixona (kt贸re, jak uzasadnia艂, pozwoli wreszcie zako艅czy膰 afer臋 Watergate, bo sam Nixon zap艂aci艂 ju偶 wysok膮 cen臋 za swoje nadu偶ycia: zdrowiem, reputacj膮 i karier膮) w du偶ej mierze przekre艣li艂 swoje szanse na ponowny wyb贸r w 1976, ale z pe艂n膮 艣wiadomo艣ci膮 wykona艂 ten krok. Dzi艣 wi臋kszo艣膰 amerykan贸w ocenia t臋 decyzj臋 jako s艂uszn膮 i potrzebn膮.
[edytuj] Liberalny republikanin
Pomimo, i偶 Partia Republika艅ska jest zdominowana przez konserwatyst贸w Gerald Ford przez wielu uwa偶any by艂 za je偶eli nie liberalnego, to centrowego polityka, co przyczynia艂o si臋 do jego konflikt贸w z najbardziej prawicowym jej skrzyd艂em, kt贸rego kandydatem by艂 w 1976 Ronald Reagan.
W czasie swej kariery kongresowej Ford by艂, jak ju偶 wiemy, przyw贸dc膮 skrzyd艂a umiarkowanego, kt贸re zast膮pi艂o nim Charlesa Hallecka, oskar偶anego o zbytni konserwatyzm.
Faktem jest, i偶 Gerald Ford popiera艂 jako polityk m.in. prawo do przerywania ci膮偶y, krytykowa艂 dyskryminacj臋 os贸b o orientacji homoseksualnej, przyk艂ada艂 znacznie wi臋ksz膮 trosk臋 ni偶 wielu innych republikan贸w do zagadnienia ochrony 艣rodowiska naturalnego, oraz znajdowa艂 si臋 od nich na lewo w innych kwestiach. Prawic臋 w partii zdenerwowa艂y te偶 liczne nominacje os贸b bardziej liberalnych i umiarkowanych na wysokie stanowiska dokonane przez niego (m.in. Nelson Rockefeller jako wiceprezydent, John Paul Stevens jako s臋dzia SN).
Niekt贸rzy nazywaj膮 wr臋cz Forda ostatnim liberalnym republikaninem, kt贸ry piastowa艂 najwy偶szy urz膮d w pa艅stwie.
[edytuj] Zobacz te偶
Przypisy
- 鈫 Timeline of President Ford's Life and Career The Gerald R. Ford Presidential Library and Museum (en)
[edytuj] Linki zewn臋trzne
- Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (en)
- Biografia Forda na stronie Bia艂ego Domu (en)
- Biografia Senat Stan贸w Zjednoczonych (en)
- Oficjalna strona biblioteki i muzeum prezydenckiego Forda
- Gerald Ford on the Issues
|
|||||||
|
|||||||
| Poprzednik Bartel J. Jonkman |
Kongresman z 5. okr臋gu Michigan 1949-1973 |
Nast臋pca Richard Vander Veen |
| Poprzednik Charles A. Halleck |
Lider Mniejszo艣ci w Izbie Reprezentant贸w 1965-1973 |
Nast臋pca John Jacob Rhodes |
| Poprzednik pierwszy w linii |
Linia sukcesji prezydenckiej 1973-1974 |
Nast臋pca Carl Albert |
| Poprzednik Richard Nixon |
Kandydat Republikan贸w na urz膮d Prezydenta 1976 (pora偶ka) |
Nast臋pca Ronald Reagan |


