Historia Polski (od 1989)
 |
| Historia Polski Chronologia |
| do 1138 |
| 1138-1320 |
| 1320-1386 |
| 1386-1492 |
| 1492-1572 |
| 1573-1668 |
| 1669-1795 |
| 1795-1831 |
| 1831-1914 |
| 1914-1918 |
| 1918-1939 |
| 1939-1945 |
| 1944-1989 |
| od 1989 |
| Kalendarium |
| Portal: Historia |
W okresie tym nast臋powa艂 rozpad starego systemu. W grudniu 1989 przywr贸cono dawn膮 nazw臋 pa艅stwa - Rzeczpospolita Polska, natomiast w styczniu 1990 r. rozwi膮za艂a si臋 Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Cz臋艣膰 jej cz艂onk贸w utworzy艂a Socjaldemokracj臋 Rzeczypospolitej Polskiej.
Zniesiono cenzur臋, powsta艂 wielopartyjny system demokracji parlamentarnej a od stycznia 1990 r. wprowadzono zasady gospodarki rynkowej (tak zwany plan Leszka Balcerowicza) zak艂adaj膮cy powstrzymanie hiperinflacji, oraz uzyskanie wewn臋trznej wymienialno艣ci pieni膮dza.
Z podzielonego Komitetu Obywatelskiego "Solidarno艣膰" wy艂oni艂y si臋 w 1990 partie polityczne o zr贸偶nicowanych orientacjach ideowo-programowych, mi臋dzy innymi ROAD - p贸藕niejsza Unia Demokratyczna (UD), Porozumienie Centrum (PC), Kongres Liberalno-Demokratyczny (KL-D).
W wyborach prezydenckich w grudniu 1990 zwyci臋偶y艂 Lech Wa艂臋sa. Po dymisji Tadeusza Mazowieckiego sformowano koalicyjny rz膮d: Jana Krzysztofa Bieleckiego (w styczniu 1991). Pierwszy demokratycznie wybrany Sejm powo艂a艂 rz膮dy Jana Olszewskiego (w grudniu 1991), Hanny Suchockiej (w lipcu 1992), w kt贸rych g艂贸wny udzia艂 mia艂y UD, PC, KL-D i Zjednoczenie Chrze艣cija艅sko-Narodowe.
Przeobra偶eniom uleg艂a pozycja mi臋dzynarodowa Polski (rozpad RWPG i Uk艂adu Warszawskiego w 1990). Zasadniczym celem polskiej polityki zagranicznej sta艂a si臋 integracja z polityczno-gospodarczymi i wojskowymi strukturami Europy Zachodniej. W pa藕dzierniku 1991 Polska zosta艂a przyj臋ta do Rady Europy, a w grudniu tego samego roku podpisano uk艂ad o stowarzyszeniu z EWG.
Uzyskano redukcj臋 polskiego zad艂u偶enia zagranicznego i dop艂yw kredyt贸w. W 1991 ratyfikowano ze zjednoczonymi Niemcami uk艂ad graniczny, uznaj膮cy ostatecznie zachodni膮 granic臋 Polski, oraz uk艂ad o przyjaznych stosunkach i dobros膮siedzkiej wsp贸艂pracy. Podobne porozumienia wsp贸艂pracy podpisano z Francj膮, Wielk膮 Brytani膮 i W艂ochami.
Wa偶nymi celami polskiej polityki wschodniej by艂o wycofanie z Polski wojsk by艂ego ZSRR oraz ustanowienie nowego typu stosunk贸w gospodarczych. W 1992 Polska podpisa艂a z Federacj膮 Rosyjsk膮 traktat o przyjaznej i dobros膮siedzkiej wsp贸艂pracy i uk艂ad w sprawie wycofania wojsk (ostatni oddzia艂 rosyjski wyjecha艂 z Polski we wrze艣niu 1993).
Rok wcze艣niej podpisano traktaty z 艁otw膮, Estoni膮 i Ukrain膮. Rozwini臋to aktywn膮 dzia艂alno艣膰 w r贸偶nych stowarzyszeniach regionalnych 艣rodkowej i wschodniej Europy, zw艂aszcza w dziedzinie ekologii. Celem tych poczyna艅 by艂o stworzenie strefy stabilizacji i przygotowania si臋 do uczestnictwa we wsp贸lnotach europejskich (EWG, NATO.
Nast膮pi艂o te偶 przywr贸cenie stosunk贸w dyplomatycznych z Izraelem. Zast臋powaniu gospodarki nakazowo-rozdzielczej gospodark膮 rynkow膮, restrukturalizacji wielu podstawowych ga艂臋zi produkcji i coraz szybciej post臋puj膮cym procesom prywatyzacyjnym (偶ywio艂owo i w ramach programu rz膮dowego) towarzyszy艂y: przej艣ciowy spadek og贸lnej produkcji przemys艂owej, wzrost bezrobocia i pogarszanie si臋 sytuacji bytowej znacznej cz臋艣ci spo艂ecze艅stwa.
Mia艂o to wp艂yw na wynik kolejnych wybor贸w parlamentarnych we wrze艣niu 1993 r. Zwyci臋zy艂y wtedy ugrupowania lewicowe (Sojusz Lewicy Demokratycznej i Polskie Stronnictwo Ludowe), wywodz膮ce si臋 z PZPR i ZSL. Natomiast w pa藕dzierniku 1993 r. powsta艂 rz膮d z premierem Waldemarem Pawlakiem na czele.
Dwa lata p贸藕niej w wyborach prezydenckich w 1995 r. zwyci臋偶y艂 Aleksander Kwa艣niewski, otrzymuj膮c 33,11% g艂os贸w. Pokona艂 tym samym 贸wcze艣nie urz臋duj膮cego prezydenta Lecha Wa艂臋s臋. By艂 nim przez dwie kadencje. Jego nast臋pc膮 zosta艂 w 2005 r. Lech Kaczy艅ski, pose艂 Prawa i Sprawiedliwo艣ci.
Obecnie Polska jest cz艂onkiem NATO (od 1999), Unii Europejskiej (od 2004), oraz Uk艂adu z Schengen (od 2007).
[edytuj] Bibliografia
do uzupe艂nienia