I wiek
WikiClone
P贸艂kula wschodnia na pocz膮tku I. wieku n.e.
P贸艂kula wschodnia pod koniec I. wieku n.e.
I wiek n.e.
Lata
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| I |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100
Spis tre艣ci |
[edytuj] Urodzili si臋
- oko艂o 46 - Plutarch, grecki pisarz i filozof
- oko艂o 55 - Tacyt, rzymski historyk
- oko艂o 69 - Swetoniusz, rzymski historyk
- oko艂o 100 - Klaudiusz Ptolemeusz, grecki uczony
[edytuj] Zmarli
- 14 - Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski
- 17
- 33 - Jezus z Nazaretu (data tradycyjna)
- 79 - Pliniusz Starszy, zgin膮艂 podczas obserwacji erupcji Wezuwiusza
[edytuj] Wydarzenia w Europie
- 4 - Rzymianie wkroczyli do Germanii
- oko艂o 5 - Owidiusz napisa艂 Metamorfozy
- 9
- kl臋ska Rzymian w Lesie Teutoburskim (zag艂ada 3 legion贸w)
- ustalenie granicy imperium rzymskiego na Renie
- oko艂o 10 - g艂贸wne drogi w mie艣cie Rzym zacz臋to o艣wietla膰 pochodniami
- 10 - August zwolni艂 lekarzy w Rzymie od p艂acenia podatk贸w
- 14 - wybudowanie akweduktu Pont du Gard w pobli偶u Nimes
- 14-37 - rz膮dy cesarza Tyberiusza
- 28 - Fryzowie podnie艣li bunt (pierwszy) przeciw w艂adzy Rzymianom
- 32 - brak 偶ywno艣ci wywo艂a艂 rozruchy w Rzymie
- 41 - zab贸jstwo Kaliguli, nowym w艂adc膮 Rzymu zosta艂 Klaudiusz
- 43 - Klaudiusz rozpocz膮艂 podb贸j Brytanii, pd. Brytania sta艂a si臋 prowincj膮 rzymsk膮
- oko艂o 43 - za艂o偶enie Londynu
- 46 - Tracja sta艂a si臋 prowincj膮 rzymsk膮
- 47 - Fryzowie ponownie ujarzmieni przez oddzia艂y rzymskie
- 54 - Neron zosta艂 cesarzem Rzymu
- 54-68 - wyprawa rzymskiego ekwity po ba艂tycki bursztyn (Pliniusz)
- 55-58 - wielka wyprawa zbrojna do Armenii
- 59 - Neron oganizuje igrzyska na wz贸r grecki
- 60 - Boudika, kr贸lowa Icen贸w wznieci艂a powstanie przeciwko Rzymianom i prorzymsko nastawionym Brytom
- 64 - wielki po偶ar Rzymu, pocz膮tek prze艣ladowa艅 chrze艣cijan
- 66 - Neron wr臋cza insygnia kr贸lewskie Tiridatesowi, w艂adcy Armenii
- 66-67 - podr贸偶 Nerona do Grecji (masowy rabunek dzie艂 sztuki greckiej i ich wyw贸z do Rzymu)
- 67 - Neron nakaza艂 rozpocz膮膰 odbudow臋 艣wi膮tyni w Delfach
- 68 - zab贸jstwo Nerona, koniec rz膮d贸w dynastii julijsko-klaudyjskiej, pocz膮tek wojny domowej
- 69 - tak zwany "rok czterech cesarzy", ostatecznie cesarzem zosta艂 Wespazjan, pocz膮tek dynastii Flawiusz贸w
- 69-70 - powstanie w okr臋gach rzymskich, zorganizowane przez wodza Bataw贸w - Cywilisa (zwyci臋stwo Rzymian)
- oko艂o 70-79 - Pliniusz Starszy napisa艂 Histori臋 naturaln膮
- 73 - Wespazjan wprowadzi艂 nowy cenzus maj膮tkowy i odnowi艂 sk艂ad senatu
- 74 - wyp臋dzenie filozof贸w z Rzymu
- 24 sierpnia 79 - wybuch Wezuwiusza zniszczy艂 Pompeje, Herkulanum i Stabie
- 80
- najazd Juliusza Agrykoli na Kaledoni臋
- zako艅czenie budowy Koloseum, po偶ar Rzymu
- oko艂o 82 - budowa 艁uku Tytusa w Rzymie
- 84 - Domicjan zako艅czy艂 odbudow臋 艣wi膮tyni w Delfach
- oko艂o 84 - Calgacus zjednoczy艂 plemiona Bryt贸w do walki z Rzymianami
- 89-102 - powstanie biblioteki Tytusa Flawiusza Pantainosa (Ateny)
- 92 - zako艅czenie budowy pa艂acu na Palatynie (Rzym)
- 95 - ponowne wyp臋dzenie filozof贸w z Rzymu
- 98 - Trajan zosta艂 cesarzem Rzymu, za艂o偶y艂 szko艂臋 epikurejsk膮 w Atenach
- w imperium rzymskim zyska艂 na popularno艣ci kult perskiego boga Mitry
- rozkwit miesteri贸w w Eleuzis
- stopniowy zanik kultu Hery, Latony, Afrodyty i Artemidy
- rozkwit Aten pod panowaniem rzymskim
- rozw贸j astrologii i gnostycyzmu
- rozkwit handlu na szlaku bursztynowym
- lwy sta艂y si臋 rzadko艣ci膮 na obszarze Zachodniej Europy
[edytuj] Wydarzenia w Azji
- 2 - chi艅ski cesarz Wang Mang za艂o偶y艂 pierwszy szpital
- 6 - Judea (艂膮cznie z Samari膮 i Galile膮) sta艂a si臋 rzymsk膮 prowincj膮
- 9-25 - uzurpatorzy przerwali 400-letnie panowanie dynastii Han w Chinach
- 17 - Kapadocja sta艂a si臋 prowincj膮 rzymsk膮
- 18 - najazd Part贸w na Indie
- oko艂o 25 - dzia艂alno艣膰 Jana Chrzciciela
- oko艂o 27 - Jezus rozpocz膮艂 nauczanie w Galilei
- 7 kwietnia 30 - w Jerozolimie umar艂 na krzy偶u Jezus Chrystus
- 34-35 - walki wewn臋trzne w Partii
- 36 - pierwsze wie艣ci o dzia艂alno艣ci misyjnej chrze艣cijan
- 45-67 - podr贸偶e misyjne 艣w. Paw艂a
- 48
- po艂udniowi Hunowie stali si臋 lennikami Chi艅czyk贸w
- Sob贸r Apostolski
- oko艂o 50 - w Chinach pojawi艂a si臋 porcelana
- 53 - kr贸l Part贸w Wologazes zagarn膮艂 Armeni臋
- oko艂o 58 - 艣wi臋ty Pawe艂 napisa艂 "Listy do Koryntian"
- oko艂o 60 - powsta艂o imperium Kuszan贸w w Azji 艢rodkowej
- 60 - wybuch艂o 10-letnie powstanie 呕yd贸w przeciw Rzymianom w Judei
- 62 - ukamienowanie Jakuba (brata Jezusa), biskupa Jerozolimy
- 70 wrzesie艅 - Rzymianie zniszczyli Jerozolim臋
- oko艂o 70 - powsta艂a ewangelia Marka
- 78 - Kuszanowie rozpocz臋li podboje w Indiach
- oko艂o 80 - powsta艂y ewangelie 艣w. Mateusza i 艁ukasza
- 91 - w Mongolii Chi艅czycy zwyci臋偶yli p贸艂nocnych Hun贸w
- oko艂o 100
- obr贸bka metalu na wyspach Azji Po艂udniowo-Wschodniej
- powsta艂a ewangelia Jana
- Czang Heng skonstruowa艂 pierwszy sejsmograf (Chiny)
- Marinos z Tyru opracowa艂 siatk臋 r贸wnole偶nik贸w i po艂udnik贸w, stworzy艂 map臋 obejmuj膮c膮 Europ臋 i cz臋艣膰 Azji (z Chinami w艂膮cznie)
[edytuj] Wydarzenia w Afryce
- 1-50 - aleksandryjscy kupcy odbywaj膮 podr贸偶e handlowe bezpo艣rednio do Indii
- 45 - Rzymianie podbili Mauretani臋 (jako 2 nowe prowincje w艂膮czona do imperium rzymskiego)
- oko艂o 50 - ekspansja terytorialna kr贸lestwa Aksum
- oko艂o 70 - chrze艣cija艅stwo dotar艂o do Aleksandrii
- oko艂o 80 - eksperymenty Herona z Aleksandrii z nap臋dem parowym
- Rzymianie wprowadzili wielb艂膮dy do si艂 porz膮dkowych w Afryce P贸艂nocnej
[edytuj] Wydarzenia w Ameryce
- oko艂o 1 - pocz膮tek dominacji kultury Mochica na wybrze偶u Peru
- oko艂o 50 - pocz膮tek szczytowego okresu rozwoju kultury Recuay w Santa Valley w Peru
- oko艂o 100 - lud Mochica postawi艂 piramidy S艂o艅ca i Ksi臋偶yca w Peru